Dil

Ji Wîkîpediya

Dilê mirov:
1. Guçikê rastê, guhikê rastê
2. Guçikê çepê, guhikê çepê
3. Xwînhênera sereke ya serve (an ya jorîn), şîndemara boş a serve
4. Şahdemar, xwînbera sereke, aorta
5. Xwînbera pişik, sordemara pişik
6. Xwînhênera pişik, şîndemara pişik
7. Derîçeya duniçik (?), derîçeya mîtral
8. Derîçeya şahdemarê, derîçeya xwînbera sereke
9. Ûrikê çepê, malika dil a çepê
10. Ûrikê rastê, malika dil a rastê
11. Xwînhênera sereke ya binve (an ya jêrîn), şîndemara boş a binve
12. Derîçeya sêniçik (?), derîçeya trîkûspîd
13. Derîçeya pişik

Dilê mirov

Dil wek sembola evînê

Dil (bi farisiya kevn: zrdâ-, farisiya navîn: dil, farisî: del, zazayî: zerrî) ango dilê mirovî, masûlkeyeke bi çar malik e ku xwînê dişîne her derê bedena mirov. Dil wek pompeyekê dixebite û di deqîqê de 60-80 caran lêdixe. Bi taybetî, dil ji du aliyan pêktê: dilê rastê û dilê çepê.

Xwîna gemarî ji xwînhênera sereke (şîndemara boş, bi latînî: Vena cava) tê û di ûrikê rastê (malika dil a rastê) de kom dibe. Ûrikê rastê xwînê pompeyî pişikan dike ku xwîn li wê derê were paqijkirin, ango xwîn karbondiyoksîd bide û oksîjen li xwe bar bike. Mirov karbondiyoksîdê tev helma xwe davêje der. Xwîna paqij wê şûnde digihêje ûrikê çepê (malika dil a çepê) û ji vir ve jî digihêje ûrikê çepê. Ûrikê çepê, wê xwîna paqij pompeyî şahdemarê (xwînbera sereke, bi latînî: Aorta) dike. Xwîn bi alîkariya şahdemarê û demarên xwînber digihêje hemû cihên bedenê. Ew fonksiyona dil, cara peşîn di sedsala 17'an de ji aliyê zanayê îngilîz William Harwey ve hatiye nivîsandin.