Spanya

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Here cem: navîgasyon, lêgerîn
Reino de España
Keyîtiya Spanyayê
Ala Spanyayê Nîşana Spanyayê
(Ala) (Nîşan)
Sirûda netewî: Marcha Real
EU-Spain.svg
Zimanên fermî Spanî (li herêmên xwe yên otonom katalanî, galîsyayî, baskî û aranî jî fermî ne)
Paytext Madrid
40°26′Bk 3°42′Ra / 40.433°Bk 3.7°Ra / 40.433; -3.7
Bajarê mezin Madrid
Sîstema siyasî Monarşiya parlamentî
 - Key
 - Serekwezîr
Juan Carlos I
José Luis Rodríguez Zapatero
Rûerd
 - Giştî
 - Av (%)

505.911 km2
1,04
Gelhe
 - Giştî (2009)
 - Berbelavî

46.661.950 kes
92,2 kes/km2


Dirav Euro (EUR)
Dem UTC+1
Nîşana înternetê .es
Koda telefonê +34
Karte-es.png

Spanya an jî Keyîtiya Spanyayê (fermî bi spanî Reino de España, katalanî Regne d'Espanya, galîsyayî Reino de España, baskî Espainiako Erresuma) dewleteke, li başûr rojavaya Ewropa, li nîvgirava îber ye. Paytexta Spanya Madrid e.

Erdnîgarî[biguherîne]

Firehiya xakên Spanyayê li derên herî fireh bakur başûrî de 856 km û rojava rojhelatî de jî 1.020 km e. Spanya, bi Portekîz û navçeyekê Keyîtiya Brîtanyayê ser deryan Gîbraltar ve li ser nîvgirava îber dimê ye. Xakên Spanya yên li ser nîvgirava Îberî, ji heftan şeşa îber digirin. Li sînora Spanya yê bakur rojhelat, ser çîyayên Pîrenê re, Fransa û Andorra dimê ye.

Girav[biguherîne]

Giravên wek Balear, Kanarya, Ceuta û Melilla de pêk tê ye. Balearê li Deryaya Navîn, Kanarya yê li Atlantîk û bajarên li beravên Maroko, Efrîqaya Bakur dimên Ceuta û Melilya jî hundura xakên Spanyayê ne. Navçeyeke Spanya ya Llívia di hundura sînorên Fransayê de dimê ye.

Giravên mînak Alborán a Perejil bi Spanyayê ve girêdan ne.

Herêmên Spanyayê[biguherîne]

Spanya bi 17 navçeyên otonom û 2 bajarên otonomên li Efrîqa bakur(Ceuta û Melilla) tê karger kirin.

Bibîne: Herêmên Spanyayên Otonom

Gel[biguherîne]

Li Spanya bi gelemperî zimanên spanî, katalanî, galîsyayî, baskî û aranî (okzîtanî) tên axaftin. Spanî li welat bi tunî zimanê fermî ye û ew her sê zimanên din jî bi tenê li hin herêman zimanê fermî ne.

Lê li hin derên din hin zimanên din jî tên peyivîn. Li Katalonya li dibistan û zanîngehan him zimanê katalanî û him jî spanî tên bikaranîn. Wek li Valencia zaraveke katalanî, mînak asturî zimanên dinên ji aliya hindikên Spanya tên axaftin.

Bajarên mezin (2005)[biguherîne]

Werzîş[biguherîne]

Li Spanya spora herî girîng fitbol e. Real Madrid û FC Barcelona yek ji du qûlibên dinêyê fitboleyê herî girîng in. Maçên navbera wan de li dinê baleke mezin dikişînin.

Wêne[biguherîne]

Girêdanên derve[biguherîne]