Almanya

Bundesrepublik Deutschland
Komara Federal a Almanyayê
(Ala) (Nîşan)
Sirûda netewî: Das Lied der Deutschen
Zimanên fermî	Almanî
Paytext	Berlîn 52°31′Bk 13°23′Rh
Bajarê mezin	Berlîn
Sîstema siyasî	Demokratiya parlemanî
- Serkomar  - Şansolye	Joachim Gauck Angela Merkel
Rûerd  - Giştî  - Av (%)	357.021 km2 2,4
Gelhe  - Giştî (2009)  - Berbelavî	81.820.000 kes 229,2 kes/km2
Serxwebûn	843
Dirav	Ewro (EUR)
Dem	UTC+1
Nîşana înternetê	.de
Koda telefonê	+49

Almanya (wekî Almanistan, Elmanya, Germanistan û Cermenistan jî tê naskirin, bi almanî: Deutschland) anjî Komara Federal a Almanyayê (bi almanî: Bundesrepublik Deutschland), dewleteke federal e û cihê xwe di navenda Ewropayê de girtiye. Tixûbên wî digihên Danîmarka, Poland, Komara Çek, Awistriya, Swîsre, Fransa, Lûksembûrg, Belgiya û Holand. Li bakurê Almanya Deryaya Bakur û Deryaya Rojhilat digihên Almanyayê.

Paytext û cihê rûniştina hikûmetê Berlîn e, lê berê wezareta federal li Bonnê bû Sîstema polîtîk federalî ye û ev sîstem bi şiklê demokratiya parlemanî hatiye organîzekirin. Li gorî benda 20emîn ya Destûra Bingehîn, Almanya dewleteke federal, demokratîk û sosyal e. Ev dewleta federal ji 16 dewletên federe (dewletên herêmî, federedûgel) pêk tê. Nifûsa Almanyayê nêzî 82 milyon e. Dewleta Federal endamê Neteweyên Yekbûyî, Yekîtiya Ewropayê, NATO û G8 e.

Erdnîgarî

Li Almanya derdora 80 bajarê mezin (hejmara rûniştvanan di ser 100.000) hene. Ji wana 14 bajar hejmara rûniştvanên wan di ser 500.000 hezarî deye.

Pênc bajaren herî mezin evin (dem: berfanbar 2005):

1. Berlîn, 3,41 milyon
2. Hamburg, 1,76 milyon
3. München, 1,34 milyon
4. Köln, 991.000
5. Frankfurt am Main, 667.000

Berlin bi 3,4 Milyon rûniştvan bajarê almanya yê herî mezine.

Wekîdin der dora van bajaran herêmên avakirî (metrepol) çê bûne, ku bi milyona mirov lê dijîn. Li gor hejmara rûniştvanan herêmen herî mezin evin:

1. Herêma Rhein-Ruhr, 11,5 milyon
2. Herêma Berlin-Brandenburg, 6,0 milyon
3. Herêma Frankfurt-Rhein-Main, 5,3 milyon
4. Herêma Stuttgart, 4,7 milyon
5. Herêma Hamburg, 4,3 milyon

Herêmên Almanyayê

16 Herêmên Almanyayê hêne. Ew her herêmê parlementoya bixwe heye û di hundur de gelek aiyan de zagonên xwe hê ne. Ew 16 herêm û paytextê xwe wiha ne:

Rêz Herêm Paytext Rûerd (km²) Nifûs (bi hezaran) 1 Baden-Württemberg Stuttgart 35.752 10.717 2 Bayern München 70.549 12.444 3 Berlin 892 3.395 4 Brandenburg Potsdam 29.477 2.568 5 Bremen Bremen 404 663 6 Hamburg 755 1.735 7 Hessen Wiesbaden 21.115 6.098 8 Mecklenburg-Vorpommern Schwerin 23.174 1.720 9 Niedersachsen Hannover 47.618 8.001 10 Nordrhein-Westfalen Düsseldorf 34.043 18.075 11 Rheinland-Pfalz Mainz 19.847 4.061 12 Saarland Saarbrücken 2.569 1.056 13 Sachsen Dresden 18.416 4.296 14 Sachsen-Anhalt Magdeburg 20.445 2.494 15 Schleswig-Holstein Kiel 15.763 2.829 16 Thüringen Erfurt 16.172 2.355

Niedersachsen Bremen Hamburg Mecklenburg- Vorpommern Sachsen- Anhalt Sachsen Brandenburg Berlin Thüringen Hessen Nordrhein- Westfalen Rheinland- Pfalz Bayern Baden- Württemberg Saarland Schleswig- Holstein

Ol

Li gelî Almanyayê 60% xwe xiristiyanên ne (30.2% Katolîk û 29.2% Protestanî). 4% en xwe misilman û 34.1% ateîst û agnostîk in.

Girêdanên derve

 Li Wikimedia Commons medyayên di warê Almanya de hene.