Sofîtî

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search

′′′Sofîtî′′′ an ′′′tesewwuf′′′ an ′′′sofîgerî′′′ rêbazek ji rêbazên Îslamî ye. Li goreyê sofîtîyê benî anko ebidê Xudê dibê bi rêya îbadet anko peristina Xudê, û xwedûrgirtina ji gunehan û terikandina xirabîyan û evîna dinyayê rêyekê ber bi Xudê û niyasîna wî bibîne. Ew dibê nefsa xwe bi peristinê û terikandina gunehan û xweşîyên cihanê pakij bike ko Xudê û mezinahî û bedewî ya Wî di dilê rêvîngê rêya sofîtîyê da eşkira bibe.

Di nav Îslamê da, nemaze di sedsala 20ê û 21ê da, bi giştî piştî serdestbûna bawerîyên selefîtîyê di nav misilmanan da, bawerîyeka weha heye ko sofîtî varrêbûn û derkevtina ji Îslamê ye. Her çend e, berî wê jî kes hebûne ko digot sofîtî ne ji Îslamê ye. Lê koma zanayên Îslamê, bi giregire yên mîna Şêx Mihyedînê Ibn Erebî, Îmam Mehmedê Xezalî, Mewlana Celaledînê Rûmî û gelekên dî ji wan in.

Ji alîyê bawerîya kelamî ve, pirranîya sofîyan ji sunnîyan in, lê sofîyên şîe jî hene û hebûne.

Peyva Sofî[biguherîne]

Gengeşe û lihevnehatineka mezin li ser koka peyva "sofî" di Îslamê da heye. Bawerîya herî belav ew e ko ew peyv ji peyva "sewf" (bi erebî: صوف) ya erebî hatîye ko mehnaya wê "hirî" ye. Sedema vê bawerîyê ew e ko pirranîya sofîyan ji ber terikandina dinyayê kincên nedirûtî yên ji hirîyê çêkirî li xwe dikirin ji wan ra sofî dihat gotin, anko "hirîpoş". Yek ji kesên ko li ser vê bawerîyê ye Ibn Xeldûn e.


Dîroka Sofîtîyê[biguherîne]

Destpêka Serhildana Sofîtîyê[biguherîne]

Dameziriyana Sofîtîyê[biguherîne]

Rêbazên Sofîtîyê[biguherîne]

Sofîtî û Bawerî[biguherîne]

Sofîtî û Dîndarî[biguherîne]

HE was

Naveroka Sofîtîyê[biguherîne]