Wêranşar, Riha

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search
Wêranşar
Viranşehir
Mardin yolu - Viranşehir, Şanlıurfa.jpg
Wêranşar
Navçe
Welat Bakurê Kurdistanê
Dûgel Tirkiye
Parêzgeh Riha
Serbajar Wêranşar
Qeymeqam Ömer Dereci

Hejmara bajarokan 2 bajarok
Hejmara gundan 115 gund

Gelhe (2020) 204.100 kes
Rûerd 1.843 km2
Berbelavî 86,5 kes/km2
Bajarê navendî
Gelhe (2009) 89.940 kes
Koordînat 37°13′57″Bk 39°45′57″Rh / 37.23250°Bk 39.76583°Rh / 37.23250; 39.76583
Bilindayî 560 m
Koda postayê 63700
Koda telefonê (+90) 414
Wêranşar is located in Tirkiye
Wêranşar
Wêranşar
Wêranşar (Tirkiye)

Wêranşar (bi tirkî: Viranşehir, bi yewnanî: Κωνσταντίνη, Konstantíne, bi suryanî: Tella) yek ji navçeyên herî mezin ê Rihayê ye. Dîroka Wêranşarê digihije berî zayinê 9000 salî.[çavkanî hewce ye]

Xwarin[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Li herêma Wêranşarê fêkiyeke taybet a bi navê Şelengo heye. Xwarineke bi navê Sogîlme jî heye ku bi bacanreşk tê çêkirin.

Çand[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Çanda Wêranşarê bi gelemperî li ser çanda Kurdan e.

Dîrok[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Navê Wêranşarê dî dema Roma û Bîzansiyan de Antoniopolis û Konstantina bû.

Navê bajêr tê wateya "bajarê wêran/xirbe" (bi inglîziya kevin: mierran, bi zimanên îranî: vîran) û bi rastî jî di dîroka xwe de cend caran hatiye hilweşandin.[çavkanî hewce ye]

Tê gotin ku tirbên pêxember Eyûb û Îlyas li gundê Nebeyûb hatine dîtin.[çavkanî hewce ye]

Li gorî dîroknasê Bîzansê John Malalas, ev bajar di dema împeratoriya Romayê de ji aliyê Konstantîn I ve li nêzî bajarê kevn yê Maximianopolis hatiye avakirin. Bajar ji aliyê êrîşa farisan û erdhejeke giran ve hatiye hilweşandin.[çavkanî hewce ye]

Ji sala 363 heta 540an ev bajar bûye cihekî giring yê dema Bîzansê, bi taybetî jî di serên di nava faris û romaniyan. Herwiha, Antoniopolis weke navenda Edessa jî hatiye bikaranîn. Keşîşê Edessayê Yakûb Baradaeus li vir ji dayik bûye. Bajar di sala 639an de ji aliyê ereban ve tê fethkirin.

Aboriya navçeyê[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Wêranşar li parêzgeha Rihayê weke navenda pemûyê tê nasîn. Ji ber çandiyariya xwe ya pêşktî aboriya bajêr her ku diçe mezrir dibe û bûye mînakek bo hemû bajarên Kurdistanê.

Erdnîgarî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Li rojhilatê Wêranşarê Qoser, li bakur-rojhilat Dêrik û Çiyayê Mazî, li başûr Serê Kaniyê, li Rojava Riha, li bakur-rojava Siwêreg û li bakur Çinar heye.

Bilindayiya ji rûyê avê 620 m ye. Dûrbûna wê ya ji Rihayê 92 km ye.

Wêranşar bajarekî di deştê de ye. Mirov dikare bêje ti çiya lê tune ye. Li Wêranşarê çemekî bi navê Cûrcûb heye.

Navên eşîrên li Wêranşarê[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Gundên Wêranşarê[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Ji bo gundên Wêranşarê binêre: Gundên Wêranşarê

Çavkanî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Girêdanên derve[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]


Wiki letter w cropped.svg Ev gotar şitlek e. Heke tu bixwazî berfireh bikî, biguherîne bitikîne. (Çawa?)