Wêranşar, Riha

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search
Navçeya Wêranşarê
Viranşehir
Mardin yolu - Viranşehir, Şanlıurfa.jpg
Wêranşar
Navçe
Welat Bakurê Kurdistanê
Dûgel Tirkiye
Parêzgeh Riha
Serbajar Wêranşar

Hejmara bajarokan 2 bajarok
Hejmara gundan 115 gund

Gelhe (2014) 181.072[1] kes
Rûerd 1.843 km2
Berbelavî 86.5 kes/km2
Bajarê navendî
Gelhe (2009) 89.940 kes
Koordînat 37°13′57″Bk 39°45′57″Rh / 37.23250°Bk 39.76583°Rh / 37.23250; 39.76583
Bilindayî 560 m
Koda postayê 63700
Koda telefonê (+90) 414
Nexşeya cihan Tirkiye
Wêranşar li ser nexşeya Tirkiye nîşan dide
Wêranşar
Wêranşar

Wêranşar (bi tirkî: Viranşehir, bi yewnanî: Constantina an jî Constantia, Κωνσταντίνη, bi suryanî: Tella) yek ji navçeyên herî mezin ê Rihayê ye. Li Wêranşarê nêzîkî 150.000 kes dijîn. Dîroka Wêranşarê digihije berî zayinê 9000 salî.

Dîrok[biguherîne]

Navên Wêranşarê di dema Roma û Bîzansiyan de Antoniopolis û Konstantina bû.

Navê bajêr tê wateya "bajarê wêran/xirbe" (bi ìngilîziya kevin: mierran, bi zimanên îranî: Vîran) û bi rastî jî di dîroka xwe de cend caran hatiye hilweşandin.

Tê gotin ku tirbên pêxember Eyûb û Îlyas li gundê 'Eyyup Nebî' hatine dîtin.

Li gorî dîroknasê Bîzansê John Malalas, ev bajar di dema Emparatoriya Roman de ji aliyê Konstantîn I li nêzî bajarê kevn yê Maximianopolis hatiye lêkirin. Bajar ji aliyê êrîşa Farisan û erdhejeke giran hatiye hilweşandin.

Ji sala 363 heta 540'an ev bajar bûye ciheke giring yê dema Bîzantînê, bi taybetî jî di serên di nava Faris û Roman. Herwiha, Antoniopolis weke navenda Edessa jî hatiye bikaranîn. Keşîşê Edessayê Yakûb Baradaeus li vir jidayik bûye. Bajar di sala 639'an de ji aliyê Ereban ve tê feth kirin.

Aboriya navçê[biguherîne]

Wêranşar li parêzgeha Rihayê weke navenda pemûyê tê nasîn. Ji ber çandiyariya xwe ya pêşktî aboriya bajêr her ku diçe mezrir dibe û bûye mînakek bo hemû bajarên Kurdistanê.

Erdnîgarî[biguherîne]

Li rojhilatê Wêranşarê Qoser, li bakur-rojhilat Dêrik û Çiyayê Mazî, li başûr Serê Kaniyê, li Rojava Riha, li bakur-rojava Siwêreg û li bakur Çinar heye.

Bilindayiya ji rûyê avê 620 m ye. Dûrbûna wê ya ji Rihayê 92 km ye.

Wêranşar bajarekî di deştê de ye. Mirov dikare bêje ti çiya lê tuneye.

Navên eşîrên li Wêranşarê[biguherîne]

Gundên Wêranşarê[biguherîne]

Ji bo gundên Wêranşarê binêre: Gundên Wêranşarê

Çavkanî[biguherîne]

Girêdanên derve[biguherîne]


Wiki letter w cropped.svg Ev gotar şitlek e. Heke tu bixwazî berfireh bikî, biguherîne bitikîne. (Çawa?)