Zimanê belûçî

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
(Ji Beloçî hate beralîkirin)
Jump to navigation Jump to search
Belûçî
بلوچی baločî Balóćí
Welatên lê tê axaftin  Pakistan
 Îran
 Efxanistan
 Oman
 Tirkmenistan
Herêm Belûçistan
Axiverên zimanê zikmakî 7 milyon
Malbata zimanî Zimanên hind û ewropî
Şiklê kevn
Sîstema nivîsê Tîpên latînî, erebî
Kodên zimanê
ISO 639-2 bal
ISO 639-3 balMacrolanguage
individual codes:
bgp – Belûçiya rojhilat
bgn – Belûçiya rojava
bcc – Balochiya başûr

Zimanê belûçî an jî zimanê beloçî, zimanek ji şaxa zimanên îranî yê bakurê rojavayê yê malbata hind û ewropî ye. Piraniya gelê Belûçistanê bi vî zimanî diaxivin û zimanê dayîkê yê piraniya belûçan ev ziman e[çavkanî pêwîst e].

Zimanê belûçî[biguherîne]

Zimanê belûçiyan li gorî çend zanistan zaravayekî zimanê kurdî ye[çavkanî pêwîst e] û her wekî din bi genetîkî jî û bi dîroka kevnar jî ev derdikeve holê. Kurdî zimanekî ji 6 zaravayan pêk tê ye lê li gorî henek zanyaran dibe ku kêmtir an jî zêdetir be û ev her şeş zarava bi peyvên xwe û rêzimanên xwe jî dişibine hev. Belûçî jî zaravayekî zimanê kurdî ye[çavkanî pêwîst e] û wekî kurmancî û soranî di nava pahlewanî de cî digire. Peyvên belûçî piranî wekî peyvên kurmancî û soranî ne lê gelek peyvên belûçî yên wekî zaza-goranî jî hene û ji zaravayên pehlewanî, yê herî zêde nêzî zaza-goranî belûçî ye[çavkanî pêwîst e].

Zavê navê tiştên ku ev sedsalan in hene hê jî di her şeş zaravayan de wekî hev in. Heke em li hejmarên belûçî binêrin, em ê bibînin ku hejmarên belûçî giş wekî hejmarên kurmancî ne û navên tiştan di xwezayê de jî hêj wekî hev in. Lê tiştên ku di sedsalên dawî de hatine dîtin dibe ku navên cuda li wan kiribin[çavkanî pêwîst e].

Zımanê belûçî u Braxweyi weki zımané Oseti u Tati,Mazanderani ewji zımanek jı zımané Kurdiye. Kurdi dü kısmın; Kısmek bı navé zımané kurdi té naskırın. Ev kısım lı ser Kurmanci,Sorani,Feyli u zaravén ditır avabuye. Jı vi kısmire té gotın Kurdiya ci-Merkezi. kısmé ditır; Zımanén kurdine. Oseti,Beluci,Mazenderani,Braxweyi u zımanén ditır evana ji zımanén kurdine. Lé ev zımanan édi serbıxwe bune. L" belé ev zıman tevda bınavé "Zımanén Kurdi" tén naskırın[çavkanî pêwîst e].

Çavkanî[biguherîne]

Girêdanên derve[biguherîne]


Wiki letter w cropped.svg Ev gotar şitlek e. Heke tu bixwazî berfireh bikî, biguherîne bitikîne. (Çawa?)