Zoolojî

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search

Zoolojî
(Ajalnasî, Lawirnasî)

Animal diversity October 2007.jpg

Şaxên Zoolojîyê

Ekînodermolojî

Wormolojî

Koelenteratolojî

Spongîolojî

Malakolojî

Artropodolojî

Protozoolojî

Ornîtolojî

Herpetolojî

Mammalojî

Îxtiyolojî

Şaxên Zoolojîyê

Zoolojî yan jî ajalnasî, lawirnasî, giyanewernasî, canewernasî zanista biyolojîyê ye ku li ser ajalan lêkolînê dike. Hemû ajalên di dîrokê de jiyane lê vêga cureyên wan ji holê rabûne û yên îro li ser cîhanê dijîn mijara lêkolîna ajalnasiyê ne. Dîroka hewldana lêkolîna ajalan gellekî kevn e.

Dibe ku zoolojî ya ku bi meraq û meyla lêkolînê ya mirovan derketiye holê, bi qasî dîroka mirovahiyê kevn e. Beriya her tiştî raman û belgeyên nivîskî yên li ser lêkolînkirina ajalan di çandên Misir, Îranî û Yewnanî de têne dîtin. Bi pênase û fonksiyona sade ya ajalên berê, pêşkeftina embryonîk, xwarin, tenduristî, tevger, rakend û pêşkeftina wan; dest bi vekolîna hawîrdora wan û têkilî û pêwendiya wan bi zindiyên din re kir.

Etîmolojî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Peyva "ajalnas" ji ajal û nas tê. Paşgira -nasî di kurdî de tê wateya zanistê yan pisporiyê.

(Yewnanîya kevn; ζῷον, zōion ('ajal', 'lawir'), û λόγος, logos ('zanîn', 'zanist')

  • ζῷον-λόγος, zōion-logos ('zanîna ajal', 'zanistê ajal')

Dîroka Zoolojiyê[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Berhema Conrad Gesner (Historia animalium) destpêka ajalnasjiyê nûdem tê hesibandin.

Mirovê beriya dîrokê ji bo ku bikaribe wan bi kar bîne û bijî, hewce bû ku li ser ajalan û nebatên hawîrdora xwe lêkolîn bike. Li Fransayê tabloyên şikeftan, gravûr û peykerên 15,000 sal berê hene ku bizon, hesp û ker bi hûrguliyên bi baldarî hatine çêkirin nîşan didin. Wêneyên bi vî rengî yên ji deverên din ên cîhanê bi piranî ajalên ku ji bo xwarinê diçûn nêçîrê lê di heman demê de ajalên hov jî nîşan didin.

Zoologên Girîng[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Tesnîfa Zanistê[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Projeyên Zoolojîk[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Websîteyan Zoolojîk[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Beşên Zoolojîyê[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Beşên Taksonomîkî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Movikdar[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Bemovik[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Xeynî Taksonomîkî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Çavkanî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Girêdanên derve[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]