Zimanê farisî
| Farisî | ||
|---|---|---|
| فارسی | ||
| Welatên lê tê axaftin |  Îran Efxanistan Tacîkistan Pakistan Ûzbêkistan |
|
| Axiverên zimanê zikmakî | 60 milyon | |
| Malbata zimanî | Zimanên hind û ewropî | |
| Sîstema nivîsê | Tîpên erebî | |
| Kodên zimanê | ||
| ISO 639-1 | fa | |
| ISO 639-2 | per (B) | fas (T) |
| ISO 639-3 | fas – Macrolanguage individual codes: pes – Farisiya rojava prs – Farisiya rojhilat tgk – Tacîkî aiq – Aimaq bhh – Bukharic haz – Hezaregî jpr – Dzhidi phv – Pahlavani deh – Dehwari jdt – Juhuri ttt – Tatî |
|
Cihê ku farisî zimanê zikmake ye. Cihên ku farisî zimanê duyem e. |
||
Farisî an jî farsî zimanekî ji koma zimanên îndo-ewropî ye. Zimanzan farisî dixin beşa îndo-îranî û dibêjin ku farisî yek ji zimanên beşa başûrî rojavayê Îranê ye. Farisî bi kurdî re di warê ziman de ji nêz ve cîran e.
Farisî zimane gelê faris e. Hin afxanî û tacîk jî bi farisî wek zimanê duyem diaxivin.
Li Îranê 70 milyon, li Afxanistanê 20 milyon, li Tacîkistanê 5 milyon û li Ûzbêkistanê 7 milyon kes bi farisî diaxvin. yanî li dinyayë de 102 milyon kes farisî dizanin.
Ferhengok [biguherîne]
- Hejmarên farisî
- 1-yek
- 2-do
- 3-sê
- 4-çar/çahar
- 5-penc
- 6-şiş/şeş
- 7-haft
- 8-haşt
- 9-noh
- 10-dah
- 11-yazdah
- 12-devazdah
- 13-sîzdah
- 14-çardah
- 15-panzdah
- 16-şanzdah
- 17-hêvdah
- 18-hêjdah
- 19-nozdah
- 20-bîst
- 21-bîstoyek
- 22-bîstodo
- 30-Sî
- 40-çehêl
- 50-pencah
- 60-şest
- 70-heftad
- 80-heştad
- 90-neved
- 100-sad
- 200-divîst/do sad
- 300-sised
- 1000-hezar
- 10000-deh hezar/tomen
- 1000000-milyon
- 1000000000-milyard
- Rengên kurdî-farisî
- şîn/avi-abî
- sor-sorx/qermez-sorx
- zer/zerd-zerd
- kesk-sebz
- qehweyî-qahvei
- binefş-benefş
- gewr-tusi
- penbe-sureti/panba
- narencî-narencî
- spî-sepîd/sefîd
- reş/siyah-siyah/meşki
- lacwerd-lajeverd
- Fêlên farisî-kurdî
- ameden(biya)-hatin/hetin
- reften(berow)-çûn
- buden(baş)-bûn/bin
- şoden(beşow)-bûn, çêbûn, çûn
- kerden(bekon)-kirin/kirdin
- şosten(beşuy)-şûştin
- danisten(bedan)-zanîn
- gereften(begir)-girtin
- gîrîsten(begîr)-girîn
- siteden(bestan)-standin
- manden(beman)-man
- dîden(bebîn)-dîtin
- şeniden(beşinew)-bihistin
- porsiden(bepors)-pirsin/pirs kirin
- tersiden(beters)-tirsin/bizdin
- xandiden(bexand)-kenîn
- xasten(bexweh)-xwestin/wiştin
- neveşten(benevis)-nivîsin
- avixten(beavîz)-aliqandin
- xerf zeden(bezen)-axaftin/peyivin/qisey kirin
- goften(begu)-gotin/wutin
- doşnam goften(begu)-dujin kirin
- xanden(bexon)-xwendin/xuwendin
- vakerden(vakon)-vekirin
- fahmiden(befahm)-fehm kirin
- bariden(bebar)-barin
- suxten(besuz)-şewitin
- hişten(behêl)-hiştin
- mêkiden(bemêk)mêtin
- nigêristen(benigêr)-nêrin/sêr kirin
- Nimûneyên farisî
- Namê şoma çist( axaftina rojane:Namê şoma çiye):Navê we çi ye?
- Namê to çist( axaftina rojane: çiye):Navê te çi ye?
- Ehlê kucai(axaftina rojane: kucaye):Ji kûderî?
- Çetori?:Çawanî/Çitonî/Çitûyî/Çilûyî/Çerî/Çitolî?
- Zebanê Farsi beledid?/Farsî midani?:Zmanê Farisî dizanî?/Farisî dizanî?
- Belî beledem/Arê midanem:Erê dizanim
- Nexeyr beled nistem/Ne, nemidanem:Na, Nîzanim (Nizam)
- saet çand ast (axaftina rojane: çande):Gelo saet çi ye? /Gelo saet çend e?
- To çand Sâle-yi: Tu çend salîyî?
- To çend salegîyî?: Tu çend salîyî?
- Se ruz e(-st) kê henuz cizi nexordem: Sê roj e ko ez hîn tiştek nexwarim (nexward)
- Destê to derd nebine(-d):Destê te derd nebîne, Mala te ava!
- Danezana gerdûnî ya mafên mirov-bend 1
Zimanê farisî
"Heme merdom azad be donya miyayend o ez lehaze heysiyet o hoquq ba hem beraberend. Heme darayê hûş o vêcdan hestend o bayed be yekdiger ba ruhê beraderî reftar konend."
Zimanê kurdî
"Hemû mirov azad tên dinyayê û di weqar û mafan de wekhevin. Hemû xwedî hiş û vîcdan in û divê li hember hev bi ruhê bratiyê bilivin."
Çavkanî [biguherîne]
|
|||||||||||||||||||||||||||||
