Lekî

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Here cem: navîgasyon, lêgerîn
Lekî
Lekî
Welatên lê tê axaftin  Îran
 Îraq
Herêm Lekistan
Kirmaşan
Dilêman
Parêzgeha Diyala
Axiverên zimanê zikmakî 1.000.000
Malbata zimanî Zimanên hind û ewropî
Kodên zimanê
ISO 639-3 lki

Lekî zaravayeke zimanê kurdî ye. Her çiqas nêzikê Kelhûrî be jî, zêdeyî bi binê bandora lurî û farsî de maye û gelekî pêyven Lorî û Farsî jî tê de hene. Li herêmên Başurê Kurdistan, Lekistan, Loristan, Îlam, Pahla û Hemedan ji ber kurdên Şiî (Feylî) tê axavtin. Anonby dibêje mirov dikare ku bibêje Lekî wek pireke navbera lurî û kurdî de ye[1].

Çend hav êl (eşîr) li Deşta Germiyan û li Tirkîye (Enqere/Haymana), li Bakure Kurdistan bi navên Şêxbizin, Hemewend hwd. hene, ev jî bi zaravaye Lekî diaxivin.

Lekî ligel zaraveyên kurdî yên din[biguherîne]

Lekî Feylî Kelhurî Soranî Kurmancî Hewramî Zazakî Îngilîzî
 wehar, vihar wehar wehar behar, wehar bihar, behar wehar wisar, wesar spring
 tawsan tawsan tawsan hawîn, hamîn, tawsan havîn hamna, hamîn amnan, hamnan summer
 payîz payîz payîz payîz pehîz, payîz payîz payîz fall
 varan, waran, veşt waran waran baran, waran, verişt baran - varan rain
 çem çaw çaw çaw çav çem çim eye
 dit, afiret dut dut kiç keç, dot - kêna, kêneke girl
 kur kur kur kur kur, law - laj boy
 gurdale gurdale gurdale gurdale gurçik - gurçike, velke kidney
 rêvêar rêwêar rêwêar rêbwar rêwî - raywan stranger
 ayîl minal minal mindal zarok - eyel child
 wijim xwem xwem xom ez bi xwe wêm ez bi xo myself
 minîş minîş minîş minîş ez jî / min jî minîş ez zî, mi zî me too
 ketin keftin keftin kewtin ketin - kewtene to fall
 aîtin, aîştin xistin xistin hawêştin avêtin - eştene to throw
 (mi) hetim (mi) hatim (mi) hatim (min) hatim ez hatim - ez ameya I came
 (mi) merim/mexwim (mi) xwem/xwerim (mi) xwem/dixwem (min) exwem/dexom ez dixwim min meweru ez wena I eat
 (mi) nanim hward (mi) nan xwardim (mi) nan xwardim (min) nanim xward min nan xward - mi nan werd I ate the meal
 (mi) nane merim/mexwim (mi) nan xwem (mi) nan xwem (min) nan dexwim ez nanê dixwim - ez nan wena I am eating the meal
 (mi) nanme mehward (mi) nan xwardisim (mi) na xwardêam (min) nanim dexward min nan dixward - mi nan werdîn I was eating the meal
 (mi) hetime (mi) hatime (mi) hatime (min) hatûme ez hatime - ez ameya I have come
 (mi) hetüm (mi) hatüm (mi) hatüm (min) hatibûm ez hatibûm - ez ameybîya I had come

Rengên lekî[biguherîne]

Lekî Kurmancî Zazakî Îngilîzî
  ispê, çermê spî sipî white
  reş, sê reş sîya black
  kaû şîn kewe, kiho blue
  sor sor sûr red
  siwz kesk sewz, hewz, kesk green
  hoîl, qehveyî qehweyî qeweyî brown
  xakî gewr gewr grey
  zerd zer zerd yellow

Mangên lekî[biguherîne]

Mangê lekî
  pence
  mêrêan
  gakûr
  agranî
  mirdar
  male jêr
  male jêr domaêne
  tül tekin
  mange sêe
  niwrûj
  xake lêe
  mang êd

Devokên lekî[biguherîne]

Çavkanî[biguherîne]

Giredayîne derve[biguherîne]