Mêrsîn

Mêrsîn
Mêrsîn Mêrsîn (Tirkiye)
Kargêrî
Dûgel	Tirkiye
Parêzgeh	Mêrsîn
Parêzgar	Ali Hamza Pehlivan
Demografî
Gelhe	1,840,425 (2019)
Erdnîgarî
Bilindayî	5
Koordînat	36°48′Bk 34°37′Rh
Dem (UTC)	UTC+03.00 (UDAZD)
Agahiyên din
Koda postayê	33xxx
Koda telefonê	324
Malper	https://mersin.bel.tr/

Mêrsîn (1928:  مرسین  (Mersîn), bi tirkî: Mersin) bajarekî ku li ser perava Deryaya Navîn a Tirkiyê hatiye avakirin.

Erdnîgarî

Bajar di nav parelelên 39° 02´ û 40° 05´ bakûr û merîdyenên 38° 16´ û 40° 45´ rojhilat de ye. Hudûdên bajar li bakûr bi Karaman û Qonya , li rojava bi Antalya ve, li başur bi Deryaya Navîn ve û li rojhilat jî bi Edene ve tê dorpeckirin. Pîvana erda bajêr 15.853 km² ye. Ji vî erdî % 87 wî ji çiyan û % 13 ji deştan pêk tên.

Îklîm (av û hewa)

Îklimek taybet a deryaspi li herêmê heye. Zivistanan germ û şilî û şilopî, havînan jî zede germ û zuha derbas dibe.

Nifûs (2000) û navçeyên bajêr

• Navend 1.345.000
• Tarsus 532.205
• Anamur 83 864
• Mut 74 374
• Erdemli 142 355
• Silifke 229.973
• Bozyazi 43 835
• Aydincik 11 501
• Camliyayla 18 964
• Gulnar 38 292

Tevayiya nifûsa herêmê (tevlî gundan) 2,275,928 e.

Çiyayên herêmê

Çiyayê herî bilind yê herêmê, çiyayê Medetsiz Tepesi (3.584 m) e. Destpêka çiyayen Torosan ji nava herêma dest pê dike.

Deşt, zozan û gelî

Mersîn, ji demen antik heya niha bi du besa te naskirin yek Kilikyaya çiyayî (Taseli) yek ji Kilikyaya destî (Cukurova) ye. Desta Tarsus e 85.000 hektar, desta Berdan e 40.000 hektar u desta Anamur e 5.660 e.

Çem û gol

Çemê Berdan Çayı (268 km) çemê herî mezin e li herêmê. Weki din çemê Göksu (90 km) ji te nasin.

Babetên endustrî û aboriyê

Li herême fabriken mezin wek ji bo rafineya petrole, ji bo kaxiz u tekstile gelek hene. Herem bi masivani, rejberiye u turizme ji gelek peste cuye.

Serwetên bin erdê

Li herêmê pirtirî krom, hesin, kuvarsit û lînyît ji bin erdê dertê.

Babetên rejberiye

Li herêm de narinci, genim u pincar hesinten. Fekiyen ku di klima deryayaspide hene hemu meriv dikare li Mersine bibine.

Ol û civak

Nifûsa herêmê %12 en ku li mersine bune pek te en din ji pirani Kurden ku ji ber sere netewi kocberbune pekte. Nifûs ji muslumanên elevî û sunnî pêk tê. Hinek kembaweriyen din ji hene. Ereb, Kurd, Ermen û Tirkmen civaka herêmê teþkîl dikin.

Nav û kronolojiya bajêr

Navê bajêr yê kevn di çavkaniyên Asûriyan de wek "Chilakka" derbas dibe. Heya komara Tirkiye avabuye nave hereme wek Kilikya dihat zanin.

Berî Îsa(zayîn)

• 6000 - 5500 Dema Neolitik
• 5500 - 3000 Dema Kalkolitik
• 2000 - 1200 Mirtiya Kzuvatna
• 1200 - 600 Mirtiya Kue
• 600 - 333 Persan
• 333 - 101 Selevkosan
• 101 - +395 Dema Romayiyan

Piştî Îsa (zayîn)

• 395 - 661 Dema Bîzansiyan
• 661- 960 Dema Ereban
• 960 - 1100 Dema Bîzansiyan
• 699 Dema Ereban
• 1228 Dema Selçûkiyan
• 1262 Dema Memlûkan
• 1473 Dema Osmaniyan
• 1916 Dema Fransi u inglizan
• 1921 Îro Komara Tirkiye