Axsere

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
(Ji Aksaray hate beralîkirin)
Jump to navigation Jump to search
Axsere
Axsere
IhlaraTal 1 11 2004.jpg
Axsere li ser nexşeya Tirkiye nîşan dide
Axsere
Axsere
Nexşeya cihan Tirkiye
Kargêrî
Welat  Tirkiye
Parêzgeh Axsere
Demografî
Gelhe 377 505
Erdnîgarî
Koordînat 38°25′51″Bk 33°51′44″Rh / 38.43083°Bk 33.86222°Rh / 38.43083; 33.86222

Axsere an jî Exsere (bi dimilî: Aqserayiye, romî: Aksaray, kurmancî: "Sipîqesra"[çavkanî pêwîst e]) bajarek û parêzgeheke Tirkiyeyê ye ku li herêma Anatoliya Navîn in.

Navên Aksaray yên kurdî[biguherîne]

Ak-Sipî[çavkanî pêwîst e] Saray-Qesra[çavkanî pêwîst e] Aksaray-Sipîqesra[çavkanî pêwîst e]

Navçeyên Aksarayê[biguherîne]

Dîroka bajêr[biguherîne]

Beriya hatina tirk û moxolan navê bajêr Archelais Garsaura û paşê jî di dema selçûkiyan de Taksara bû. Piştî damezrandina Komara Tirkiyê navê wê kirin Aksaray. Li herêmê gelek bermahiyên ermeniyan hene. Navê Aksarayê bi kurdî jî Exsere ye[çavkanî pêwîst e], kurdên Anatolyayê kesenke heta 500 salan li viranên ew nava li Aksara ya bi osmanî girtin û anka hama dewam dibejin.[çavkanî pêwîst e]

Cografyaya Aksarayê[biguherîne]

Rûber 7.722 km² û gelhe zêdetirî 377.505 e.

Kurdên Aksarayê[biguherîne]

Li dor 30% ji niştecihên Aksarayê bi eslê xwe kurd in, ji wan 15% kurmancîaxiv in û 80% jî zazakîaxiv in[1]. Aborî pirranî li ser çandiniyê ye.

Gundên 68 parêzgeha Kurdan Aksarayê[biguherîne]

Şeyhler - Şêxler (dimilî)

Taptuk - Taptix (dimilî)

Yanyurt - Kurdalî (dimilî)

Salmanlı Canan - Sarmalî (dimilî)

Alayhan - Alaxun / Alaxan (kurmancî û dimilî)

Büyük Pörnek - Porneg / Porînk (kurmancî û dimilî)

Borucu - Botucî (dimilî)

Cangıllı - Cunqilî (dimilî)

Çalı Bekir - Çalê Bekirî (dimilî)

Çekiçler - Çekkur (dimilî)

Ekecik Gödeler (dimilî)

Ekeceiktolu (dimilî)

Ekecik Yeniköy (dimilî)

Karaçayır - Kulan (dimilî)

Karakuyu - Qereku (dimilî)

Koyakköy - Qoyax (dimilî)

Akın - Axîn (kurmancî)

Babakonağı Doqan - Doqî (kurmancî)

Bebek - Bewek (kurmancî)

Cami - Gundê Camî (kurmancî)

Çavdarlı - Çivderlî (kurmancî)

Çolak - Nebî Seyda Jêr (kurmancî)

Düğüz (kurmancî)

Fatmauşağı - Sîdun / Siwidun (kurmancî)

Gökkaya - Qilorî (kurmancî)

Göksugüzel - Qerememet (kurmancî)

Kalebalta - Kele / Qeleko (kurmancî)

Karakova - Xiyrat (kurmancî)

Küçükpörnek - Porneke Piçuk (kurmancî)

Çavdarlı (kurmancî)

Macir (kurmancî)

Macarlı (kurmancî)

Kışla Sor - Qişla Sor (kurmancî)

Reşadiye (kurmancî)

Sağırkaraca - Cerran (kurmancî)

Sarıağıl - Saraxil (kurmancî)

Susadı - Susadî (kurmancî)

Tepesidelik - Depesdelik (kurmancî)

Yalnızceviz - (kurmancî)

balci - (Kurmanci)

Kizilkaya - (Kurmanci)

Kurtini - (dimli)

Akhisar - (Kurmanci)

Cumali - (Kurmanci)

Kütüklu - (Kurmanci)

Kümbet - (Kurmanci)

Kücükgüve - (Kurmanci)

Katranci - (Kurmanci)

Çeltek - (Kurmanci)

Çukuryurt - (Kurmanci)

Çolaknebi - (Kurmanci)

Çimeliyeniköy - (Dimili)

Kirimini - (dimili)

Namlikisla - (dimili)

Salmanli - (Kurmanci)

Salarigödeler - (Dimili)

Salari alaca - (dimili)

Şeyhler - (Kurmanci)

Yaprakhisar - (Kurmanci)

Sivrihisar - (Kurmanci)

Sapmaz - (Kurmanci)

Sofular - (Kurmanci)

Tatlica - (Kurmanci)

Uzunkaya - (Kurmanci)

Ulukislatolu - (Kurmanci)

Yenice - (Kurmanci)

Resadiye - (Dimili)

Sapmaz - (dimili)

Yenisabanli - (Kurmanci)

Piraniya kurdên Aksarayê bi eslê xwe diyarbekirî ne.[çavkanî pêwîst e]

Çavkanî[biguherîne]

  1. Miçê Ûsê, Aksaray Kürtleri. Bîrnebûn, 2 (1997).