Stenbol

Ji Wîkîpediya

Stenbol


(İstanbul)

Dûgel Tirkiye
Rûerd 1.830,92 km²
Gelhe 12.573.836 (2007)
Istambul and Bosporus big.jpg


Stenbol (bi tirkî: İstanbul) mezintirîn bajarê Tirkiyeyê ye û li ser sinorê Ewropayê û Asyayê ye. Sinorên bajêr li bakûr bi Deryayê Reş, li rojava(Tekirdağ), li başûr bi Deryayê Marmarê û li rojhilat jî bi Adapazarı û Kocaeliyê ve tê girêdan. Di Stenbolê da 33 navçe heye:

Li hêlê Ewropayê Avcilar, Küçükçekmece, Bakirköy, Baxhelievler, Bahcilar ,Gungoren, Esenler, Bayrampaşa, Zeytinburnu, Fatih, Emnönü, Beyoglu, Beşiktaş, Şişli, Kagithane, Sariyer, Gaziosmanpaşa û Eyup in.

Li hêlê Asyayê jî Üsküdar, Beykoz, Kadıköy, Kartal, Pendik, Tuzla, Umraniye, Adalar û Maltepe ne.

Navçeyên din ên Stenbolê Büyükçekmece, Çatalca, Silivri, Şile û Sultanbeyli ne.

[biguherîne] Dîrok

Ew di sedsala 7'an b.z. bi navê Byzantion hat saz kirin. Di 513 b.z. de Darius wir dagir dike. Di 330an de împeratorî împeratoriya Roma Konstantîn wê darê bi navê Nova Roma ("Romaya Nû") dike paytexta împeratoriyê ye. Lê pê re ew bi navê Konstantinopolis, ango "bajarê Konstantîn", tê zanîn. Ew demekê paytexta Bîzansê bû û Justinian I dor salên 530anan de Hagia Sophia çê dike. Ew di 1204an de di Rêwîtîyên Xaçayê Çaram de dest leşkerên xaçperestan dikeve. Ji bo talanan wê demê de nifusa bajêr gelek kem bû. Di 1261an de împeratorê Bîzans Mixayîl VIII Konstantinopolis şûn da hundura Bîzansê kir.

Di 29'e gulanê 1453an de împeratoriya Osmanî Mehmet II dagir kir û kira paytexta împeratoriyê ye. Ew heta Osmanan hilwaşîyan paytexta împeratoriya Osmanî bû.

Di 29'e adar'e 1930 navê xwe bi fermî hat kirina bajarê Istanbul (Stenbol).

[biguherîne] Koordînat

41° 33′ N, 28° 01′ E


 
Bajarên Komara Tirkiyê
Nexşeya bajarên Komara Tirkiyê

Edene | Semsûr | Afyon | Agirî | Amasya | Enqere | Antalya | Artvin | Aydın | Balıkesir | Bilecik | Çewlik | Bidlîs | Bolu | Burdur | Bursa | Çanakkale | Çankırı | Çorum | Denizli | Amed | Edirne | Mezra | Erzingan | Erzirom | Eskişehir | Dîlok | Giresun | Gümüşhane | Colemêrg | Xetay | Isparta | Mersin | Stenbol | İzmir | Qers | Kastamonu | Kayseri | Kırklareli | Kırşehir | Kocaeli | Konya | Kütahya | Meletî | Manisa | Gurgum | Mêrdîn | Muğla | Mûş | Nevşehir | Niğde | Ordu | Rize | Sakarya | Samsun | Sêrt | Sinop | Sêwas | Tekirdağ | Tokat | Trabzon | Dêrsîm | Riha | Uşak | Wan | Yozgat | Zonguldak | Aksaray | Bayburt | Karaman | Kırıkkale | Êlih | Şirnex | Bartın | Erdêxan | Îdir | Yalova | Karabük | Kilîs | Osmaniye | Düzce