Nimêj

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
(Ji Nimêj (selat) hate beralîkirin)
Jump to navigation Jump to search
Nimêj
Zilamên misilman dema ku nimêj dikin li mizgefta Bangladeşê rû dixin.

Nimêj, (limêj, mêj) an jî selat (bi erebî: صلاة الجماعة‎‎, lat. ṣalât-ul-câmiʿa) di misilmantiyê de cûnek duayan e ku li gor qalibek diyarkirî tê kirin.

Nimêja di îslamê de[biguherîne]

Nimêj yek ji penc ruknên ola Îslam ê ye û divê kesên bawer rojê pênc nivêjan bikin. Nimêj di dirokê da ji misilmanan ra li şeva Mîrac ê ferz bûye.

Curreyên nimêjê[biguherîne]

  • Nimêjên ku ferz in: pênc nimêjên rojane û nimêja roja înî yê.
  • Nimêjên ku pêwist in / wacibin: Nimêja witr (sê rikat nimêja ku piştî eşayê tê kirin)û nimêjên cejnan
  • Nimêjên ku nafile ne: Nimêjên ku xêçî ferz û waciban zêde tên kirin. Mînak: nimêjên sunnet.

Rekatên nimêjê[biguherîne]

Rekat nimêjê de yek rabûn, yek xwar bûn û du secdeyan ra tê gotin.

Dema nimêjê Sunnetên ku berî ferzan tên kirin Ferz Sunnetên ku piştî ferzan tên kirin Witr Tevahî
Sibe 2 2 - - 4
Nîvro 4 4 2 - 10
Piştî Nivro/Esir 4 4 - - 8
Êvar/Mexreb - 3 2 - 5
Şev/Eşa 4 4 2 3 13

Ferzên nimêjê[biguherîne]

Ferzên nimêjê 12 ne. Şeş ferz bi xwe di dervayê nimêj da ne û ji vana ra "şertên nimêjê" tên gotin. Şeşê din jî di nav nimêjê da ne û navê wan jî "ruknên nimêjê" ne. Ji bona ku nimêj were bi cîh, gerê hemû ferzên nimêjê werin şindê.

Li gora mezheba Şafiî û Henefî yan şertên nimêjê:

  • bi avê destnimêj girtin yan jî av li xwe kirin
  • paqij kirina gemariyê li ser bedena xwe, kincên/cilên xwe û şinda nimêj kirinê.
  • por kirina bedena xwe
  • Her nimêj gerê di dema xwe da were kirin.
  • gerê di hêla qibleyê da were nimêj kirin. Qible di hêla xaniyê pîroz Kabe yê li bajarê Mekke yê ye.
  • nêt kirin: Gerê mirov bizanî ku kîjan nimêjê dike û bi dilê xwe bînî bira xwe. Gotina nêtê bi dêv jî sunnet e yanî kirina Mihemmed Pêxamber e.

Ruknên nimêjê

  • Tekbîra destpêkirinê: Bi gotina tekbîr ê dest bi nimêjê kirin
  • Qiyam: Di nimêjê da li ser nigan/piyan sekinîn
  • Qiraet: Li ser piyan hinek Quran a Pîroz xwendin (Sûreya Fatihe û hinek ji sûreyeke din a Qur'anê)
  • Rukû': Xwe xwar kirin
  • Secde kirin: Mirov di secdeyê da çokên xwe, herdû destên xwe û eniya xwe didin ser erdê. Du secde tên kirin û di navbera herduyan da hinekî tê rûniştin (qasê ku bêjî Subhanellah)
  • Qade (rûniştin): Di dawiya nimêjê da qasî xwendina duaya Ettehiyatû rûniştandin.
  • Selam: Bi gotina Esselamu 'eleykum we rehmetullah' li ser milê rastê û çepê nimêj bi dawî dibe.

Tiştên nimêjê xera dikin[biguherîne]

  • Qise kirin
  • Xwarin yan jî vexwarin
  • Bi dengekî bilind kenandin
  • Ji yêkî din ra silav dan yan jî silava yêkî din girtin
  • Guherandina hêla Qible yê
  • Girandin (lê ji tirsa Xwedê girandin nimêjê xera nake)
  • Bi zanebûn kuxandin (lê bi kuxika dest mirov nîne nimêj xera nabe)
  • Di nimêj da bi karekî din ra mijûl bûyin
  • Pifê tiştekî kirin
  • Quran a Pîroz xera xwandin
  • Xera bûna destnimêjê
  • Gava di nimêja sibê da roj hil were
  • Bîrva çûn û dîn bûn

Çavkanî[biguherîne]