Serdema Zêrîn a Îslamê

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search

Serdema Zêrîn a Îslamê navê serdema ku ji sedsala 8'an û heta sedsala 13-14'an de çêbûye û tê de zanist, endezyarî, teknolojî, tucartî, pêşesazî, hunermend, wêje û felsefe di nav cîhana misilmanan de pir pêşve ketiye ye.[1][2]

Zanayan li pirtûkxaneya Abbasid , ji Maqamat ya al-Hariri li gorî Yahya ibn Mahmud al-Wasiti, Bexda, 1237 piştre Îsa.

Li gorî hinekî çavkaniyan ev dewre heta sedsala 15an berxwedaye.[3] Wê dewrê di nav misilmanan de pir zanistvan û fîlozofên mezin derketine û gellekî vedîtin çêdikin.

Fizîkvanê Fransî Pierre Curie ji bo nûvedan û pirtûkên misilman waha gotiye;

Zanyarên navdar yên Serdema Zêrîn a Îslamê[biguherîne]

Di Serdema Zêrîn a îslamê de rewşa kurd an[biguherîne]

Li Kurdistanê bi hatina Îslamê û pijirandina misilmantiyê ve di nav kurdan de jî zanist û felsefe pir pêşve ketiye.[5]

Di Sedsala 9'an de li Rojhilata Kurdistanê zanistvanên weke Dînewerî û Îbn Quteybe, Di Sedsala 10'an û heta Sedsala 15'an jî li her aliyê Kurdistanê fîlozof, alim, astronom, endezyar, wêjevan, dîrokzan û mirovên pir zana derkitine.
Ziryab, Îsmaîlê Cizîrî, Mûnîs, Ebûlfida, Mûsa Kemaledîn, Şihabedînê Suhrewerdî, Şemsedînê Şehrezûrî, Îbn Xelikan, Elî Herîrî, Mehmûdê Kurdî û Melayê Batê ji vana tenê çend kes in.[6][7]
Sîbernetîk ji aliyê zanistvanê kurd Îsmaîlê Cizîrî ve di Medreseyên kurdî de bingeha wî hate avêtin.[8] Di vê serdemê de wêjeya kurdî jî pir pêşve ketiye û pirtûkên bi zimanê kurdî têne nivîsandin.[9]

Li aliyê dinê jî di wê serdemê de kurdan gellekî dewletên serbixwe jî ava kirine, Ji wan dewlet û xanedanên kurd an hinek ev in;

Wêne[biguherîne]

Çavkanî[biguherîne]