Here naverokê

Sedrenc

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Texteyê sedrencê
Kevirên sedrencê (ji çepê): şah, keleh, şalyar, leşker, hesp û fîl
Du yarîkerine sedrencê di nîgarokeke farîsî ya sedsala 16-an de
Wilhelm Steinitz, yekemîn qehremanê cîhanê yê sedrencê (1886).
Viswanathan Anand, qehremanê cîhanê yê sedrencê yê îro.

Sedrenc (ji sanskrît catír anga, "ji çar parçeyan pêkhatî anku, ji çar parçeyên leşkerî pêk tê: fîl, erebe, siwar û piyade)" [1], bi erebî û farisî: shatranj) kişik, şetrenc an jî şaxmat lîstikeke gelek kevn a ku ji Hindistanê hatî di sedsala şeşan de ji aliyê faris û ereban ve li Kurdistan û Ewropayê hate belavkirin. Ev lîstik ji bo du kesan e û her yek ji yarîkeran bi 16 keviran li ser texteyekî çargoşe dilîzin.

Sedema vê lîstikê ev e ku yarîkerek şahê yarîkerê din kiş bike heya ku şah nekaribe bi cih bike. Lê belê, koka lîstikê pir remzî ye: şerê di navbera yê spî û yê reş de, ronahî û tarî, roj û şev...

Kevirên sedrencê

[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Di lîstika sedrencê de 16 kevirên spî û 16 kevirên reş tên bikaranîn. Yarîkerê ku bi kevirên spî dilîze lîstikê destpê dike. Navên keviran ev in:

Texteyê sedrencê

[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Texteyê sedrencê çargoşe ye û ji 64 kareyên spî û reş pêk tê.

Sedrenc li Kurdistanê

[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Mîrê Botan, di dema Mem û Zînê de, bi sedrencê dileyize û Ehmedê Xanî wê tîne ser zimên.

Yaneyên sedrencê li Kurdistanê

[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Li Kurdistanê gelek yaneyên sedrencê hene. Du ji wan Yaneya Gare ya Dihokê û Yaneya Pêşmerge ya Silêmaniyê ne [2].

Yaneyeke sedrencê li Dihokê ye. Çend ji endamên vê yaneyê ev in: Karîn Kemal, Çinar Wirya, Zuha Mihemed û Mihina Se'ed.

Yaneya Pêşmerge

[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Yaneyeke sedrencê li Silêmaniya Başûrê Kurdistanê ye. Beşdarên di hinde qehremaniyên sedrencê de Îmam Hesen, Dilpak Îsma'îl, Rena Se'ed û Zeyne Basil in.

Qehremanên fermî yên cîhanê yên sedrencê

[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Șetrencê bi hevpeyivîn

[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Ew guhertoyek satrancê ye ku pêşbazvan bi e-nameyê tevgeran diguhezînin. Dema bersivê bi rojan tê pîvandin û lîstikek dikare meh an sal bidome.

Federasyona Satrancê ya Navneteweyî (ICCF) [3] ji organîzekirina Lîtikên Olîmpiyadê û Şampiyoniya Şetrencê ya Cîhanê bi hevpeyivîn.

Şampiyoniya Cîhanê ya ICCF

[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

"Finala" ya Şampiyoniya Cîhanê pêşbirkek e ku diyar dike ku dê kî taca ekumenîkî bigire heya ku capa pêş de diyar bike ka kî dê şûna wî bigire.

Pêşbaziya di "Pêşpêkî" de dest pê dike, paşê "Nîvfinal" li dû "Namzedam" û di Finalê de bi dawî dibe.

# Sal Şampiyon Milet
1 1950-1953 Cecil Purdy Awistralya [4]
2 1956-1959 Viacheslav Ragozin Rûsya [5]
3 1959-1962 Alberic O'Kelly Belçîka [6]
4 1962-1965 Vladimir Zagorovsky Rûsya [7]
5 1965-1968 Hans Berliner DYA [8]
6 1968-1971 Horst Rittner AlmanyaAlmanya Almanya [9]
7 1972-1976 Jakob Estrin Rûsya [10]
8 1975-1980 Jorn Sloth Danîmarka [11]
9 1977-1983 Tonu Oim Estonya [12]
10 1978-1984 Victor Palciauskas DYA [13]
11 1983-1989 Fritz Baumbach AlmanyaAlmanya Almanya [14]
12 1984-1991 Grigory Sanakoev Rûsya [15]
13 1989-1998 Mikhail Umansky Rûsya [16]
14 1994-2000 Tonu Oim Estonya [17]
15 1996-2002 Gert Timmerman Holenda [18]
16 1999-2004 Tunc Hamarat AwistriyaAwistriya Awistriya [19]
17 2002-2007 Ivar Bern Norwêc [20]
18 2003-2005 Joop van Oosterom Holenda [21]
19 2004-2007 Christophe Leotard Fransa [22]
20 2004-2011 Pertti Lehikoinen Fînlenda [23]
21 2005-2008 Joop van Oosterom Holenda [24]
22 2007-2010 Aleksandr Dronov Rûsya [25]
23 2007-2010 Ulrich Stephan AlmanyaAlmanya Almanya [26]
24 2009-2011 Marjan Semri Slovenya [27]
25 2009-2013 Fabio Finocchiaro Îtalya [28]
26 2010-2014 Ron Langeveld Holenda [29]
27 2011-2014 Aleksandr Dronov Rûsya [30]
28 2013-2016 Leonardo Ljubicic Xirwatistan [31]
29 2015-2018 Aleksandr Dronov Rûsya [32]
30 2017-2019 Andrey Kochemasov Rûsya [33]
31 2019-2022 Fabian Stanach
Christian Muck
Ron Langeveld
Polonya
AwistriyaAwistriya Awistriya
Holenda
[34]
32 2020-2022 Jon Edwards DYA [35]

Olîmpiyadên ICCF

[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]

Olîmpiyad tûrnûvayek e ku her welatek ku bi ICCF-ê ve girêdayî ye dikare tîmek ku ji 6 lîstikvanên birêkupêk û du cîgir pêk tê pêşkêş bike ku wê temsîl bike. Di du qonaxan de tê lîstin: Nîvfînal û Final.

# Sal Madalyaya zêr Medalyaya zîv Medalyaya bronz
01. 1949-1952 Mecaristan Çêkoslovakya Swêd
02. 1952-1955 Çêkoslovakya Swêd AlmanyaAlmanya Almanya
03. 1958-1961 Yekîtiy a Sovyetê Mecaristan Yugoslavya
04. 1962-1964 Yekîtiy a Sovyetê Almanyaya Demokratîk Swêd
05. 1965-1968 Çêkoslovakya Yekîtiy a Sovyetê Almanyaya Rojava
06. 1968-1972 Yekîtiy a Sovyetê Çêkoslovakya Almanyaya Demokratîk
07. 1972-1976 Yekîtiy a Sovyetê Bulgaristan Keyaniya Yekbûyî
08. 1977-1982 Yekîtiy a Sovyetê Mecaristan Keyaniya Yekbûyî
09. 1982-1987 Keyaniya Yekbûyî Almanyaya Rojava Yekîtiy a Sovyetê
10. 1987-1995 Yekîtiy a Sovyetê Îngilîstan Almanyaya Demokratîk
11. 1992-1999 Çêkoslovakya
AlmanyaAlmanya Almanya
Kanada
Skotlenda
12. 1998-2004 AlmanyaAlmanya Almanya Lîtvanya Letonya
13. 2004-2009 AlmanyaAlmanya Almanya  Çekya Polonya
14. 2002-2006 AlmanyaAlmanya Almanya Lîtvanya DYA
15. 2006-2009 Norwêc AlmanyaAlmanya Almanya Holenda
16. 2010-2016  Çekya AlmanyaAlmanya Almanya Fransa
17. 2009-2012 AlmanyaAlmanya Almanya Spanya Îtalya
18. 2012-2016 AlmanyaAlmanya Almanya Slovenya Spanya
19. 2016-2021 Bulgaristan AlmanyaAlmanya Almanya  Çekya
Polonya
20. 2016-2019 AlmanyaAlmanya Almanya Rûsya Spanya
21. 2020-2023 AlmanyaAlmanya Almanya Lûksembûrg DYA