Henri Bergson

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search
Henri-Louis Bergson
Henri Bergson.jpg
Henri-Louis Bergson (1910)
Jidayikbûn 18ê kewçêra 1859
Mirin 4ê kanûna paşîn a 1941
Esil Fransî
Hevwelatî Fransa
Pîşe Fîlozof
Xelat Xelata Nobelê
Şanenav LeagueOfNations HenriBergson (cropped).JPG
biguherîneBelge

Henri-Louis Bergson (z. 18ê çiriya pêşîn 1859 li Parîsê - m. 4ê kanûna paşîn 1941 li heman derê) fîlozofekî fransî bû û di sala 1927an de Xelata Nobelê ya wêjeyê wergirtibû.

Di malbateke bingeh cihû de jidayîkbûbû. Bavê wî polonî, dayika wî jî îrlendî bû. Ji ber bandora diya xwe bi qasî fransî, îngîlîzî jî fêrdibe. Jiyanake wî yê ji rêzê hebû. Sala 1920an de doktoraya şerefê ya zankoya Cambridgeyê digire. Perwerdeya fîlozofiya grek, sincê zanistî û polîtîk dibîne. Di destpêka şerê yekem ê cihanî de xwedî hest û nêrînên welatparêziya fransî ye. Li DYA û gelek cihan tevlî civîn û kongreyên fîlozofan dibe. Hebûnparêziyê (eksîstansiyalîzmê) gorî xwe şîrove dike û bipêşdixe. Di jiyana xwe de gelek xelatan digire. Bandora wî li gelek nivîskar û fîlozofên serdemê dibe.[1]

Hin ji berhemên Bergson[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

  • Essais sur les données immédiates de la conscience (Ceribandinek li ser xêvên rasterast ên hişarê) (1889)
  • Matière et mémoire (Made û bîrkan) (1896)
  • Le Rire (1899)
  • Les Deux sources de la morale et de la religion (Du kanên sinc û olê) (1932)
  • L'Évolution créatrice (Evolûsyona afirandêr) (1907)
  • L'Énergie spirituelle (1919)
  • La pensée et le mouvant (1934)

Çavkanî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]