Pablo Neruda

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search
Pablo Neruda

Pablo Neruda helbestvanek Şîlîyî ye.

Di 12 Tîrmeha 1904'da ji diya xwe dibe. Navê wî Neftalí Ricardo Reyes Basoalto ye. Ji ber ku gelek helbestvanê Çekî Jan Neruda hez dike navê xwe dike Pablo Neruda. Sala 1924 da bi helbestên xwe tev li pêşbirka wêjeya dibe bi vî serkevtinê mafê bûrs girtinê bi dest dixe û di Santiago'da dest bi xwendina wêjeya Frênsî dike. Piştî qedandina perwerdê wek rojnamevan dest bi xebate dike. Demek dirêj wek dîplomat li başûrê Asyayê û meksêka yê da dijî.

Di sala 1949 da Partiya Kominîst a Şîlî yê dibe senato, Ji ber ku serokê demê Gonzalez Videla rexne dike xayîn tê îlankirin, ew jî Şîlîye direve îdî mîna koçerek li Arjantîn ê, Çîn ê, Yekîtiya Rusya û li gelek welatên ewrupaye digere.

Di sala 1952 ya da dîsa vedigere welatê xwe.

Di 11 Îlon 1973 Pinochet bi darbeyek leşkerî tê ser text û mala wî dide talankirin û pirtûkên wî dişewîtîne.

Nerûda 23 Îlon 1973 terê ser dilovaniya xwe.

Berhemên wî[biguherîne]

  • Crepusculario, 1923
  • Veinte poemas de amor y una canción desesperada, 1924
  • Residencia en la tierra, 1935
  • España en el corazón, 1937
  • Los versos del Capitán, 1952
  • Odas elementales, 1954
  • Nuevas odas elementales, 1956
  • Tercer libro de las odas, 1957
  • Estravagario, 1958
  • Memorial de Isla Negra 1964, 5 cîld, Otobîyografî
  • Confieso que he vivido, Bîranîn
  • Incitación al nixonicidio y alabanza de la revolución chilena, 1973

Xelat[biguherîne]

Çend helbestên Nerûda[biguherîne]

Strana Genimê

Gelim ez, ku bi tilîkan nayê hejmartin

Hêzek pîrûpak heye di dengê min da

Bo bejn girtina di tariyê de

Bi kêrhatina derbasbûna bêdengiyê

Mirî, egît, sî û cemed, çi he be

Dîsa tov diçînînin

û gel, di bin axê da çalkirî

Tovê disekine li cîhekî

Genim çewa aja xwe bide

Û derkeve ser axê

Bi destê xwe yî sor û delal

Qul bike... bêdengiyê wekî behremeyê

Em gel in, ji nû ve ji dayîk dibin bi mirinan


Wergêr: Baran Acis

Şeva li ser giravê


Şevê gişî ez bi te re raketim

nêzîkî derya, li ser giravê.

Kûvî û evînok bû tu di guhertina nav bijokiyê û xewê de,

di guhertina nav agir û avê de.

Belkû xewnên me dereng, gelekî dereng

dibûn yek,

bilind li ser

yan kûr li bin,

li bilindî wek şaxan, ji ba bi xwe dihatin leqandin

li kûrbûnê wek qurmên sor, digîhan hev.

Belkû xewna te dev ji

ya min berda

û li ser derya reş

li min digeriya

wek wê demê,

dema ko hîn tu tuenbû,

ko min te derbaskir

bê ko ez hayê xwe ji te bînim

û li çavên te digeriyam,

tiştê ko ez nûha

- nan, mey, evîn ű hêrs -

bi destên tije didim te,

çinko tu ew piyal i

yê ko li bendî danên jiyana min i.

Şevê gişî ez bi te re raketim

dema ko erda reş xwe bi

zindiyan û miriyan digerand,

û di dema hişyariyê de,

di nîvê tarîbûnê de

zendê min bi newqa te girt.

Ne şev û ne xewn

dikarîbûn me ji hev vekin.

Ez bi te re raketim, û

di dema hişyariyê de,

devê te

- nûh ji xewnê filitî - ,

çêja axê, av û kevz,

bingeha jiyana te,

da min

û maçek gîha min,

di torekî ji şeveqê de,

wek ko ji derya tê

ya ko li vêderé peşkên pêlanên xwe bi me werdiki

Wergêr: Sîrwan Hecî Berko [1]

Girêdanên Derve[biguherîne]

Çavkanî[biguherîne]

  1. Berko, Sîrwan Hecî (2001). "Şeva li ser giravê". http://www.amude.de/amude/kurdi/nivis/nivis7/neruda.html. External link in |website= (help)