Mandata Brîtanî ya Iraqê

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search

Mandata Brîtanî ya Iraqê, Mandata Brîtanî ya Mezopotamyayê li sala 1921ê hate damezrandin û li sala 1932 wek Keyaniya Iraqê hate guherandin. Yekem dewlete ku piştî osmaniyan ava bûye li Iraqê

Melîk Feyselê Yekem (23 tebax 1921 – 3 çiriya pêşîn 1932)[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Di navbera brîtanî û Melîk Feysel de, di sala 1930î de peymanek hate destnîşankirin. Bi dûçûna vê peymanê, dewleta Iraqê êdî azad dibe û dibe endamê Cemiyeta Neteweyan[çavkanî hewce ye].

Berî şerê cîhanî yê duyem di nav dewletên ewropayî de li her derê cîhanê de micadeleyek hebû. Ji ber tirsa ketina almanan bo rojhilata navî di gulana 1941ê de Brîtanyayê cardîn Îraq dagir kir û hikûmeteke nêzî xwe ava kir. Li sala 1955ê de hikûmeta Îraqê bi armanca alîkariya berxwedanê û aboriyê bi Tirkiyeyê re Pakta Bexdayê destnîşan kir. Îran, Pakistan û Brîtanya jî tevlî vê hevpeymanê bûn.

Li sala 1968ê de bi rêberiya hindek pisporên leşkerî derbeya leşkerî pêkhat, di encamê grûpeke têkildarî partiya Be's bû desthilat. Di nav vê grûpê de jî Sedam Huseyn jêhatî bû û xwe dida pêş.

Çavkanî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]