Amûdê

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search
Amûdê
Amûdê
Amûdê is located in Sûrî
Amûdê
Amûdê
Nexşeya cihan Sûrî
Al-Hasakah districts (ku).PNG
Nexşeya parêzgehê
Kargêrî
Welat Rojavayê Kurdistanê
Dûgel Sûrî
Parêzgeh Hesîçe
Demografî
Gelhe 47.580 (2008)
Erdnîgarî
Bilindayî 472
Koordînat 37°06′15″Bk 40°55′48″Rh / 37.10417°Bk 40.93000°Rh / 37.10417; 40.93000

Amûde an jî Kanî Dara yek ji kevintirîn bajerên Rojavayê Kurdistanê ye.

Bajerekî navçeya Qamişloyê ye, li parêzgeha Hesîçeyê ye û dora 30 kîlometran Rojavayî Qamişloyê û 80 kîlometran Bakur û Rojhilatî Hesîçeyê ye. Hejmara niştecîhên bajerê Amûdê (tevî 156 gundên wê) dora 200.000 e. Li gundên başûrî bajêr hejmareke mezin ji Êzîdiyan dijîn. Di 13'ê çiriya paşîna 1960'î de di Şewata Sînemaya Amûdê de, ku hikûmeta Sûriyê wek berpirsyarê wê hate napesinkarkirin, dora 200 şagirtên dibistanê mirin.

Hejmara niştecihên navenda bajêr nêzê 60 hezariye; lê tevlî 156 gundan tê gotin ku nêzî 200 hezar gelheya Amûdê heye. Li Amûdê ji bilî kurda hema hema gel najîn. Tenê çend malbatên ermeniyan û çend malbatên ereban li vî bajarê kurda dijîn. Li başûrê Amûdê di ser 10'an de gundê Êzîdiyan hene. Êzîdî li gundên Amudê yên Merkebê, Digurê, Qelaçix, Xirbê xwê, Çetelê, Kuliyê, Xirbexezal, Gorseîd, Xirbedilan, Mîk, Hêşerî, Tolko, Tolko, Berzan, Morîka, Enteriyê, Mehmûdiyê û Kerengo dijîn. Lê piraniyan niştecihên van gundên Êzîdiyan jî koçî Ewropa kirine.

Di 13'yê Mijdara 1960'an de bi sedan zarokên dibistana seretayî li Sînemaya Amûdê kom kirine û agir bi sînemayê ketiye. Di encama vê şewatê de nêzî 200 zarokên kurd di encama şewatê de jiyana xwe ji dest daye.

Mihemed Seîd Axa li Amûdê bi rêzdarî tê nasîn. Bo Amûdiyan û gelê kurd ew lehenge. Dema li Sînemaya Amûdê şewat derdikeve Mihemed Seîd Axa agahiya şewatê dibihîse û ber bi sînemayê ve baz dide. Dema Seîd Axa ber bi sînemayê ve diçe welatiyek jê re dibêje: "Kurê te Fehed ne li sînemayê ye." Seîd Axa jî bersîv dide û dibêje: "Hemû zarokên Amûdê zarokên min in." Seîd Axa gelek zarok ji salona sînemaya Amûdê rizgar dike. Dema 2 zarokên din hembêz dike û ji salona Amûdê derdikeve hesinê derî ku ji agir sinciriye û heliyaye bi ser wî de dikeve, ew û 2 zarokên di hembêza wî de jiyana xwe ji dest didin. Ji ber vê yekê Seîd Axa di dilê gelê Amudê de wekî şehît tê dîtin. Le gelek saziyên rêveberiya Rojava wêneyê Seîd Axa jî daleqandiye. [1]

Gelhenasî[biguherîne]

Ziman[biguherîne]

Dîn[biguherîne]

Erdnigarî[biguherîne]

Gund û taxên Amûdê[biguherîne]

Navdarên Amûdê[biguherîne]

Çavkanî[biguherîne]