Wîkîpediya:Gotarên bingehîn/Level/4/Felsefe û dîn

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Kurtenav:
WP:GB/4/F
WP:GB/4/Felsefe
Vital articles
Vital articles

Niha li ser Wîkîpediyaya kurdî 75.586 gotar hene. Çend ji wan wekî gotara bingehîn hatine hilbijartin. Ev gotarên bingehîn jî di nav çar levelan de hatine parkirin. Di Level 1 de deh gotarên bingehîn ên herî muhîm cih digirin, û her level li ser levela pêşiya wê mezin dibe:

Level 1 (10 gotar) - Level 2 (100 gotar) - Level 3 (1.000 gotar) - Level 4 (10.000 gotar)

Divê rûpelê de lîsteya Felsefe û dîn ya level 4 hene. Ji bo guhartina lîsteyê, pêşî li rûpela gotûbêjê nîqaşekê bidin destpêkirin.

Lîsteya gotarên bingehîn rêberî dike ku kîjan gotar pêşî were baştirkirin û herwiha kalîteya gotarên bingehîn jî bi vî awayî tên teqîpkirin. Lîste pêşî ji rûpela Wîkîpediyaya îngilîzî hatiye kopîkirin û li gorî hewcedariyên Wîkîpediyaya kurdî divê werin sererastkirin. Lîste ji aliyê Wîkîprojeya Gotarên bingehîn vê tên kontrolkirin.

Tabloya li jêr kalîteya gotarên di vê lîsteyê de nîşan dide. Ji aliyê Balyozbot ve her roj tê rojanekirin.

Hemû 433 gotar. Ji bo statîstîkên berfirehtir binêrin Rûpela statîstîkê.

Sinif #Gotar
C 7
Destpêkî 38
Şitil 76
Nesinifandî 26
Xwestî 286

Philosophy and religion[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 433 gotar hene.

For philosophers, see People: Philosophers. For religious figures, see People: Religious figures.

Di vî qismî de 98 gotar hene.

Philosophy: General[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 1 gotar heye.

  1. Felsefe (Level 1)

Philosophy by region and period[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 10 gotar hene.

  1. Western philosophy (en) (Level 3)
    1. Ancient Greek philosophy (en)
    2. Medieval philosophy (en)
    3. Renaissance philosophy (en)
    4. Modern philosophy (en)
    5. Contemporary philosophy (en)
  2. Eastern philosophy (en) (Level 3)
    1. Chinese philosophy (en)
    2. Indian philosophy (en)
  3. Felsefeya Yewnan

Philosophical schools and traditions[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 9 gotar hene.

  1. Analytic philosophy (en)
  2. Confucianism (en) (Level 3)
  3. Legalîzm
  4. Phenomenology (philosophy) (en)
  5. Positivism (en)
  6. Pragmatîzm
  7. Sophist (en)
  8. Stoicism (en)
  9. Thomism (en)

Religious philosophy[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 3 gotar hene.

  1. Buddhist philosophy (en)
  2. Christian philosophy (en)
  3. Felsefeya îslamê

Philosophical branches, approaches and concepts[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 75 gotar hene.

Ethics[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 17 gotar hene.

  1. Exlaq (Level 2)
Concepts[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 10 gotar hene.

  1. Azadî (felsefe) (Level 3)
  2. Good and evil (en) (Level 3)
  3. Conscience (en)
  4. Golden Rule (en)
  5. Is–ought problem (en)
  6. Morality (en)
  7. Plagiarism (en)
  8. Value (ethics and social sciences) (en)
  9. Virtue (en)
  10. Wisdom (en)
Approaches[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 6 gotar hene.

  1. Consequentialism (en)
  2. Deontology (en)
  3. Humanîzm
  4. Hîçperestî
  5. Relativism (en)
  6. Sûdgirî

Logic[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 12 gotar hene.

  1. Mentiq (Level 2)
  2. Argument (en)
  3. A priori and a posteriori (en)
  4. Critical thinking (en)
  5. Diyalektîk
    1. Socratic method (en)
  6. Inference (en)
    1. Deductive reasoning (en)
    2. Fallacy (en)
    3. Inductive reasoning (en)
  7. Paradox (en)
  8. Thought experiment (en)

Epistemology[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 16 gotar hene.

  1. Epîstemolojî (Level 3)
Concepts[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 11 gotar hene.

  1. Zanîn (Level 2)
  2. Rastî (Level 3)
  3. Aqil (Level 3)
  4. Bawerî (Level 3)
  5. Common sense (en)
  6. Concept (en)
  7. Experience (en)
  8. Dûzana Ockhamê
  9. Opinion (en)
  10. Superstition (en)
  11. Worldview (en)
Approaches[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 4 gotar hene.

  1. Empîrîzm
  2. Naturalism (philosophy) (en)
  3. Rasyonalîzm
  4. Skepticism (en)

Metaphysics[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 13 gotar hene.

  1. Metafizîk (Level 3)
Concepts[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 6 gotar hene.

  1. Ontology (en) (Level 3)
  2. Abstraction (en)
  3. Causality (physics) (en)
  4. Existence (en)
  5. Mental representation (en)
  6. Berahî
Approaches[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 6 gotar hene.

  1. Determinism (en)
  2. Mengîwerî
  3. Materyalîzm
  4. Mind–body dualism (en)
  5. Monism (en)
  6. Theory of forms (en)

Aesthetics[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 2 gotar hene.

  1. Estetîk (Level 3)
  2. Beauty (en)

Philosophy of science[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 9 gotar hene.

  1. Philosophy of science (en) (Level 3)
  2. Fact (en)
  3. Hypothesis (en)
  4. Natural philosophy (en)
  5. Paradigm (en)
  6. Pseudoscience (en)
    1. Parapsychology (en)
  7. Reductionism (en)
  8. Teorî

Other branches of philosophy[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 6 gotar hene.

  1. Philosophy of language (en)
    1. Meaning (philosophy) (en)
  2. Philosophy of mathematics (en)
  3. Philosophy of mind (en)
  4. Philosophy of religion (en)
  5. Political philosophy (en)

Religion and spirituality[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 80 gotar hene.

Religion and spirituality: General[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 5 gotar hene.

  1. Dîn (Level 2)
  2. Comparative religion (en)
  3. Folk religion (en)
  4. Mîstîzm
  5. Îlahiyat

Deity[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 3 gotar hene.

  1. Xwedawend (Level 2)
    1. Xweda (Level 3)
    2. Goddess (en)

Practices[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 20 gotar hene.

  1. Ritual (en) (Level 3)
  2. Dia (Level 3)
  3. Meditation (en) (Level 3)
  4. Apologetics (en)
  5. Apostasy (en)
  6. Celibacy (en)
  7. Rojî
  8. Heresy (en)
  9. Icon (en)
    1. Iconoclasm (en)
  10. Idolatry (en)
  11. Liturgy (en)
  12. Pilgrimage (en)
  13. Prophecy (en)
  14. Relic (en)
  15. Religious conversion (en)
  16. Sacrifice (en)
  17. Saint (en)
  18. Veneration of the dead (en)
  19. Worship (en)

Beliefs[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 16 gotar hene.

  1. Spirituality (en) (Level 3)
  2. Animism (en)
  3. Astrolojî
  4. Creation myth (en)
  5. Curse (en)
  6. Divination (en)
  7. Eschatology (en)
  8. Faith (en)
  9. Magic (supernatural) (en)
    1. Pîrhebok
  10. Mandate of Heaven (en)
  11. Origin myth (en)
  12. Religious experience (en)
  13. Sacredness (en)
  14. Supernatural (en)
  15. Totem

Death[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 5 gotar hene.

  1. Burial (en)
  2. Goristan
  3. Cremation (en)
  4. Funeral (en)
  5. Mummy (en)

Afterlife[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 7 gotar hene.

  1. Afterlife (en) (Level 3)
    1. Bihuşt
    2. Dojeh
    3. Incarnation (en)
    4. Reincarnation (en)
    5. Resurrection (en)
  2. Rih (Level 3)

Institutions[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 10 gotar hene.

  1. Altar (en)
  2. Anti-clericalism (en)
  3. Creed (en)
  4. Cult (en)
  5. Monastery (en)
  6. Keşe
  7. Şîzma
  8. Sect (en)
  9. State religion (en)
  10. Temple (en)

Theistic philosophies[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 10 gotar hene.

  1. Theism (en)
  2. Deism (en)
  3. Fundamentalism (en)
  4. Monoteyîzm
  5. Orthodoxy (en)
  6. Paganî
  7. Panentheism (en)
  8. Pantheism (en)
  9. Polytheism (en)
  10. Syncretism (en)

Non-theistic philosophies[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 4 gotar hene.

  1. Ateîzm (Level 3)
  2. Agnostîsîzm
  3. Freethought (en)
  4. Sekulerîzm (Level 3)

Abrahamic religions[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 76 gotar hene.

Main branches[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 7 gotar hene.

  1. Xiristiyanî (Level 3)
  2. Îslam (Level 3)
  3. Cihûtî (Level 3)
  4. Behaîtî
  5. Druze (en)
  6. Gnosticism (en)
  7. Rastafari (en)

Common concepts[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 9 gotar hene.

  1. Încîl (Level 3)
    1. Peymana Kevin
    2. Peymana Nû
  2. Holy Spirit (en)
  3. Messiah (en)
  4. Predestination (en)
  5. Salvation (en)
  6. Guneh
  7. Emrên Mezin

Judaism[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 10 gotar hene.

  1. Talmud (en) (Level 3)
  2. Tewrat
  3. Halakha (en)
    1. Kashrut (en)
  4. Hebrew Bible (en)
  5. Xaxam
  6. Hewra
  7. Conservative Judaism (en)
  8. Orthodox Judaism (en)
  9. Reform Judaism (en)

Christianity[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 35 gotar hene.

Branches[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 24 gotar hene.

  1. Dêra katolîk (Level 3)
    1. Eastern Catholic Churches (en)
  2. Eastern Christianity (en)
    1. Dêra ortodoks (Level 3)
      1. Greek Orthodox Church (en)
      2. Russian Orthodox Church (en)
    2. Oriental Orthodox Churches (en)
      1. Coptic Orthodox Church (en)
      2. Ethiopian Orthodox Tewahedo Church (en)
  3. Nontrinitarianism (en)
    1. Şahidên Yehowa
    2. Mormontî
    3. Unitarianism (en)
  4. Protestanî (Level 3)
    1. Anglicanism (en)
    2. Arminianism (en)
    3. Baptists (en)
    4. Kalvînîzm
    5. Evangelicalism (en)
    6. Luterîtî
    7. Methodism (en)
    8. Pentecostalism (en)
    9. Quakers (en)
    10. Seventh-day Adventist Church (en)

Concepts[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 11 gotar hene.

  1. Catholicity (en)
    1. Papa
    2. Purgatory (en)
  2. Noqkirin
  3. Church (congregation) (en)
  4. Dêr
  5. Ecumenism (en)
  6. Eucharist (en)
  7. Grace in Christianity (en)
  8. Second Coming (en)
  9. Sêyaneya Pîroz

Islam[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 15 gotar hene.

  1. Mezhebên îslamê
    1. Sunîtî (Level 3)
    2. Şiîtî (Level 3)
    3. Sofîtî
  2. Quran (Level 3)
  3. Ellah
  4. Five Pillars of Islam (en)
    1. Hec
  5. Fiqih
  6. Hedîs
  7. Helal
  8. Haram (en)
  9. Îmam
  10. Mizgeft
  11. Şerîet

Eastern religions[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 41 gotar hene.

Major religions[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 7 gotar hene.

  1. Hinduîzm (Level 3)
  2. Budîzm (Level 3)
  3. Caynîzm (Level 3)
  4. Sîkhîzm (Level 3)
  5. Taoîzm (Level 3)
  6. Shinto (en) (Level 3)
  7. Manichaeism (en)

Common concepts[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 10 gotar hene.

  1. Dhammapada (en)
  2. Dharma (en)
  3. Karma (en)
  4. Mantra (en)
  5. Om (en)
  6. Qi (en)
  7. Swastika (en)
  8. Tantra (en)
  9. Yin and yang (en)
  10. Yoga (en)

Buddhism[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 9 gotar hene.

  1. Mahayana (en) (Level 3)
    1. Avalokiteśvara (en)
    2. Diamond Sutra (en)
  2. Theravada (en) (Level 3)
    1. Pali Canon (en)
  3. Vajrayana (en)
  4. Four Noble Truths (en)
  5. Nirvana (en)
  6. Zen (en)

Hinduism[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 10 gotar hene.

  1. Bhagavad Gita (en) (Level 3)
  2. Vedas (en) (Level 3)
  3. Brahman (en)
  4. Kumbh Mela (en)
  5. Ramayana
  6. Shaivism (en)
  7. Shaktism (en)
  8. Upanishads (en)
  9. Vaishnavism (en)
  10. Vedanta (en)

Sikhism[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 2 gotar hene.

  1. Guru Granth Sahib (en)
  2. Golden Temple (en)

Taoism[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 2 gotar hene.

  1. Tao Te Ching
  2. Zhuangzi (book) (en)

Shinto[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 1 gotar heye.

  1. Kojiki (en)

Other religions[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 28 gotar hene.

Other religions: General[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 7 gotar hene.

  1. Shamanism (en) (Level 3)
  2. Zerdeştî
    1. Avesta
  3. Chinese folk religion (en) (Level 3)
  4. Haitian Vodou (en)
  5. Traditional African religions (en) (Level 3)
    1. Yoruba religion (en)

Ancient religions[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 12 gotar hene.

  1. Prehistoric religion (en)
  2. Ancient Celtic religion (en)
  3. Ancient Egyptian religion (en)
  4. Ancient Greek religion (en)
  5. Ancient Mesopotamian religion (en)
  6. Aztec religion (en)
  7. Germanic paganism (en)
  8. Maya religion (en)
  9. Old Norse religion (en)
  10. Religion in ancient Rome (en)
  11. Mîtolojiya erebî
  12. Slavic paganism (en)

Western esotericism[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 3 gotar hene.

  1. Western esotericism (en)
    1. Freemasonry (en)
    2. New Age (en)

New religious movements[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 6 gotar hene.

  1. New religious movement (en) (Level 3)
    1. Falun Gong (en)
    2. Modern paganism (en)
      1. Wicca (en)
    3. Satanism (en)
    4. Spiritualism (en)

Di vî qismî de 110 gotar hene.

For fictional characters from literature and folklore, see Arts: Fictional and legendary characters.

Mythology: General[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 3 gotar hene.

  1. Folklor (Level 2)
  2. Myth (en) (Level 3)
    1. Comparative mythology (en)

By culture[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 10 gotar hene.

  1. Australian Aboriginal religion and mythology (en)
  2. Chinese mythology (en)
  3. Mîtolojiya misirî
  4. Mîtolojiya yewnanî (Level 3)
  5. Japanese mythology (en)
  6. Korean mythology (en)
  7. Mythologies of the Indigenous peoples of the Americas (en)
  8. Norse mythology (en)
  9. Mîtolojiya îranî
  10. Mîtolojiya romayî

Abrahamic mythology[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 18 gotar hene.

  1. Îbrahîm (Level 3)
  2. Adem û Hewa
    1. Qabîl û Habîl
    2. Lilith (en)
  3. Daniel (biblical figure) (en)
  4. Dawid
  5. Îlyas
  6. Ezra (en)
  7. Îshaq
  8. Isaiah (en)
  9. Îsmaîl
  10. Yaqûb
  11. Yûsif
  12. Mûsa (Level 3)
  13. Nûh
  14. Şeytan
  15. Silêman (pêxember)
  16. Yahweh (en)

Egyptian mythology[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 8 gotar hene.

  1. Amun (en)
  2. Anubis (en)
  3. Hathor (en)
  4. Horus (en)
  5. Isis (en)
  6. Osiris (en)
  7. Ra (xwedawend) (en)
  8. Thoth (en)

Hindu mythology[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 7 gotar hene.

  1. Brahma
  2. Ganesha (en)
  3. Kali (xwedanwend) (en)
  4. Krishna (en)
  5. Rama (en)
  6. Shiva (en)
  7. Vishnu (en)

Greco-Roman mythology[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 22 gotar hene.

Greek mythological heroes[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 6 gotar hene.

  1. Axîleûs
  2. Eneias
  3. Jinên Amazon
  4. Hêraklês
  5. Odîseus
  6. Perseûs

Greek deities[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 12 gotar hene.

  1. Afrodîtê
  2. Apolon
  3. Artemîs
  4. Atênê
  5. Dêmêtêr
  6. Hadês
  7. Hêra
  8. Hermês
  9. Hêfestos
  10. Posîdon
  11. Tîtan (mîtolojî)
  12. Zeus

Roman deities[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 4 gotar hene.

  1. Jupîter
  2. Mars (mîtolojî)
  3. Mînêrva
  4. Venus (mîtolojî)

Chinese mythology[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 3 gotar hene.

  1. Jade Emperor (en)
  2. Three Sovereigns and Five Emperors (en)
    1. Yellow Emperor (en)

Mesopotamian mythology[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 3 gotar hene.

  1. Enki (en)
  2. Enlîl
  3. Înanna

Native American mythology[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 3 gotar hene.

  1. Coyote (mythology) (en)
  2. Great Spirit (en)
  3. Quetzalcoatl (en)

Norse mythology[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 3 gotar hene.

  1. Odîn
  2. Freyja (en)
  3. Tor (xwedawend)

Other mythology[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 3 gotar hene.

African mythology[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 1 gotar heye.

  1. Anansi (en)

Central Asia mythology[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 1 gotar heye.

  1. Tengrî

Shinto mythology[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 1 gotar heye.

  1. Amaterasu (en)

Mythological creatures[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 22 gotar hene.

  1. Legendary creature (en)
  2. Firîşte
  3. Centaur (en)
  4. Death (personification) (en)
  5. Demon (en)
  6. Devil (en)
  7. Ejdeha
  8. Fairy (en)
  9. Ghost (en)
  10. Giant (en)
  11. Cin
  12. Leprechaun (en)
  13. Keça deryayê
  14. Mînotor
  15. Pêgasos
  16. Phoenix (mythology) (en)
  17. Siren (mythology) (en)
  18. Sphinx (en)
  19. Unicorn (en)
  20. Vampire (en)
  21. Werewolf (en)
  22. Zombie (en)

Mythological places[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 4 gotar hene.

  1. Atlantîs
  2. El Dorado (en)
  3. Paradise (en)
  4. Utopia (en)

Mythological items[çavkaniyê biguhêre]

Di vî qismî de 1 gotar heye.

  1. Kasa pîroziyê