Yewnanistan

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
(Ji Yûnanistan hate beralîkirin)
Jump to navigation Jump to search
Ελληνική Δημοκρατία
Ellinikí Dimokratía
Komara Yewnanistanê
Komara Helenîk
Ala Nîşan
(Ala) (Nîşan)
Sirûda netewî: Ύμνος εις την Ελευθερίαν Ýmnos is tīn Eleftherían
Location Greece EU Europe.png
Zimanên fermî Yewnanî


Paytext Atîna
38°00′Bk 23°43′Rh / 38.000°Bk 23.717°Rh / 38.000; 23.717
Bajarê mezin Atîna
Sîstema siyasî Komar
 - Serokdewlet
 - Serokwezîr
Prokopis Pavlopoulos
Alexis Tsipras
Rûerd
 - Giştî
 - Av (%)

131.990 km2
0.8669
Gelhe
 - Giştî (2008)
 - Berbelavî

11.216.708 [1] kes
84 kes/km2
Serxwebûn 25 Adar 1821
Dirav Euro EUR
Dem UTC+2
Nîşana înternetê .gr
Koda telefonê +30

Yewnanistan (bi fermî Komara Yewnanistanê) an Grekistan an jî Yûnanistan welateke li başûr-rojhilatê Ewropa ye û beravê Derya Spî ye. Axa Yewnanistanê digihêjê Albanyayê, Komara Makedonyayê, Bulgaristanê û Tirkiyê. Paytextê Yewnanistanê Atîna ye. Yewnanistan endamê NATO'ê û ji 1981'ê ve endamê Yekîtiya Ewropayê ye.Ew delîlên pêşî yên pêşniyarên mirovên li Başûrê Balkansê, ji 270,000 BC ye, di navenda Yewnanistanê de li Petroftona cave tê dîtin. [30] Her sê qonaxên temenê kevir (Paleolîtîk, Mesolîtîk û Neolîtîk) di Yewnanistanê de, wek mînak di Franchthi Cave de têne nîşandan. [31] Rûniştiyên neolîtîk li Yewnanî, ji BZ-7 millennium dostî, [30] gelek welatan li Ewropayê ye, ji ber Yûnanî li ser rêya ku çandiniya ku ji Rojhilata Navîn ve ji Ewropayê ve belav dibe. [32]

Fresco rizualeya Minoan nîşan dide "le leaping", di Knossos de hat dîtin Yûnanî ku li Ewropa pêşîn pêşerojên pêşerojên pêşîn di Ewrûpa yekemîn de ye û li cihê şaristaniya rojavayî ye, [33] [34] [35] [36] destpêkê bi bi kulturî çolclîkî li ser deryaya Aegean li nêzîkî 3200 BC, ] Şemitiya Minoan li Crete (2700-1500 BC), [36] [38] û hingê hingê şaristaniya Mycenaean li ser bingeha (1900-1100 BC). [38] Ev şaristaniyên nivîskî hene, nivîskî Minoans di nivîskî ya Rêzar A û Mycenaeansan a Linear B, bi awayekî Yewnanî ve têne nivîsandin. Mycenaeşan bi destûra Minînan hêdî hûr kirin, lê li ser dora 1200-aqûb BC, di dema demekê devera herêmî de tê zanîn ku wekî Çaxê Zindana Dijminê winda dibe. [3] Ev di demeke dirêj de wekî Daneyên Agahiya Deryaya Navîn tê zanîn, ji kîjan nivîsgehên nivîskî nixwe ne.

Zeviyên Yewnan û kolonyayê di dema dema Archaic (750-550 BC) Dawiya dawiya tarên kevneşopî bi 776 BC, salê lîstikên Olîmpîk yên yekem dihat e. [40] Îliad û Odyssey, nivîsarên bingehîn yên rojnamevanên rojavayî, tê bawer kirin ku ji Homer di 7 -7-an-an-anî de BZ-Homer têne çêkirin. [41] [42] Bi dawiya Dîra Ages, li seranserê Yûnanîya Yewnanî û dewletên cuda yên dinyayê, ku li deryaya Black Sea, Îtalya Başûr ("Magna Graecia") û Asyayê Minor belav kirin. Ew dewlet û kolonyayên xweşfiraziyek mezin çêbûne ku ji ber ku berbi çandî ya bêwateya bêhempa hebû, ji Yewnanistana klasîk, di armanca avahiyê, drama, zanist, mathematics û felsefeyê de tê gotin. Di 508 BZ de, Cleisthenes pergala yekemîn a sîstema demokrasî ya hikûmetê di Athenê de saz kir.


Paytext û bajarî herî mezina Yewnanistanê Atîna ye, vî bajarî Tesalonîkî teqîp dikê.

Dîrok[biguherîne]

Ol[biguherîne]

Li gelî Yewnanistanê 97 % xwe xiristîyanên ortodokse ne.

Parêzgehên Yewnanistanê[biguherîne]

Parêzgehên Yewnanistanê:

1. Parêzgeha Atîka

2. Parêzgeha Yewnanistanê navend

GreeceNumberedPerepheries.png

Çavkanî[biguherîne]

Wiki letter w cropped.svg Ev gotar şitlek e. Heke tu bixwazî berfireh bikî, biguherîne bitikîne. (Çawa?)