Alxasî

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search

Alxas navê hozeke kurdên elewîyan û sunîyan (henîfî) e ku bi piranî di Albistanê de û di Sêwregê de dijî.

Ew bi kurmancî û/yan bi dimilkî deyn dikin. Devoka kurmancîya Alxasan û devoka kurdên Sînemilî pir nêzik in (Sînemilî (devok)). Devoka Dimilkiya Alxasan devoka başûr e.

Navendên Alxasan di Albistanê de û di Sêwregê de ne, lê gundên Alxasî li herderê derheq Kurdistanê hene:

  • Mereş
    • Albistan [1]: Sevdilli, Yalıntaş (Aktil), Yoğunsöğüt, Yalak (Yalax), Toprakhisar (Torpaxsar), Beştepe, Büyükköy (Digır), Dere Topallı (Topalli), Yazı Topallı, Kösolar (Aksakal), Yapılıpınar (Biragani), Gölpinar (Golpinar), Han (Xan), Pasolar, Karakuyu; Mezre: (Karakuyu), (Gölpinar), Kalanzöran (Dengolar), (Pasolar), Kamolar, Kocapinar, Tahtali (Taxtali), Serçekuyusu, Şerefli, Maltoplar, (Han (Xan)), (Yazıtopallı)
    • Avşîn: Çomudüz: li vî gundî kesên Alxasan, Sînemilîyan, Kurecikan û Kürneliyan tevlihev in.
  • Meletî
  • Sêwas:
  • Qeyserî
  • Riha
    • Sêwreg, li Bucax [6], [7] - Kümekavak (Alhas) [8], Dardağan, Ilyasören (Gundê Gavura), Çomaklı (Çabakçur), Hay, Modan
  • Xorasan: Alkhas Qal'eh [9]
  • Azerbaycan

Derheq kokên kesên Alxasî çend bîrûbawerî hene:

  1. Li gora pirsiyarkirinên nivîskarî Mehmet Teker, eslên aşiretî "Alxas" Şadiyan in; rojekê Alxas çûn Sêwregê û Amedê; li wir doza xwîndariyê hebû; paşê pir Alxas hatin Albistanê û Dêrsimê, hinek li Sêwregê mayîn; li Dêrsimê Alxas bûn Xormekan; paşê hinek çûn Gimgimê. Li Albistanê Alxasan Kurmancî bellî kir. [10][11] Girêdana arşîvê 9 nîsan 2016 li ser Wayback Machine[12][13]
  2. Dibe ku eslên Alxasan Berazî bûn û ji Sêwregê rov Albistanê rê kêmzêde 150-200 berê sal bi cîh bûn. [14] Lê Alxasan li Sêwregê dibêjin ku ev ne bi Berazan girêdayî bûn, lê bi Bucakan. Lê Berazî eşîretek nîn e, konfoderasiyonek e; di vê konfoderasiyonê de jî Şadiyan hene. [15]
  3. Bi dîtina Nûrî Dêrsimî se aşiret "Alxas", "Sînemilî" û "Atmî" bihevra "Atmî" konfederasyon pêkan; ew berê li Dêrsimê mayîn. [16]

Girêdanên derve[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]