Bekirî

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search

Bekirî an jî Redkî, eşîrek Kurdistanê ye. Li herêma Serhedê li Mûş, Agirî, Bazîd, Îdir, Qers, Erdêxan û hinek jî li rojhilatê Kurdistanê dijîn.

Êla redkî (redka) girêdayî konfederasyona zîlan (ango zîlî) e. Wê êla kurda di dîrokê xwe de, navê xwe ji jîrektî û mêrxasiyê hildaye.

Wateya peyva redka xelasker an jî dawî lê hanîn e. Red an jî redkirin xelaskirin e.

em werin mijara xwe ango hildana navê redka. Êla redka di dema Osmaniyan de ji Rewanê hatiye Serhedê, wê demê wê êlê ji xwe re digot zîlî an jî zîlan, Redka ji rewanê ketine rê û berê xwe dane serhedê, dema têne sînorê osmaniyan devera çemê erez, leşkerên osmanî pêşiya wan digire. ji wan ra dibêje: Hûnê ku de herin ? Redkan dibêjin emê herine serhedê û li wir cîh û war bin. leşkerên osmanî dibêjin: heya ku hûn 20 kon'an amade nekin û 20 qîzan ji boy em tev wan razên nexin wan konan, em destûra çûyîna we nadin. Redkî dibêjin: heyran hûn çawa tiştekî wuha ji me dixwazin ? qe tiştekî wuha heye, ne em birayê hev ê olê (dîn) ne. Redkî dikin û nakin osmanî nahêlin ew derbasî hêla serhedê bin, dibêjin temam me şertê we pejirand (qebûl kir) emê ji we re 20 konan amade bikin û 20 qîzan têxin wan konan.

Serokên êla redkî di nava xwe de kom dibin û biryar didin ku 20 cîwanên baş şerdikin û bi hêz têxên qilixê qîzan û têxên wan konan. 20 ciwanên redkî xwe dixin qilixê qîzan dikevin konan û benda hatina leşkerên osmanî disekinin.

Serokên êlê ji leşkeran re dibêjin kon amade ne. 20 leşker an jî serleşker ber bi konan diçin, hema kîjan leşker dikeve kîjan konî xortekî redkî bi qamê (qame) lêdixe stûyê wî jê dike û wî dikuje.

20 xort wan 20 leşkeran hemûyan serjê dikin û dikujin. xort ji boy ku mizgîniyê bidin serokên êla xwe ji konan derdikevin û ber bi serokên êla xwe direvin. dema direvin jî hemû bi hev re diqîrin dibêjin: "Me ew red kirin, red bûn, red bûn". Piştî vê bûyerê ji wan re dibêjin redkî (ango redka).

Çavkanî[biguherîne]

  • Ûsivê Miheme, pîrê eşîrê, (bi alîkariya neviyê wî Nîhat Oner Agirî).
Wiki letter w cropped.svg Ev gotar şitlek e. Heke tu bixwazî berfireh bikî, biguherîne bitikîne. (Çawa?)