Tirkiye

Türkiye Cumhuriyeti

Komara Tirkiyeyê


(Ala)

Sirûda netewî: İstiklal Marşı
Sirûda Îstiqlalê

Zimanên fermî

Tirkî

Zimanên nefermî

Dimilî, kurmancî, lazî, ermenî, erebî, yewnanî, suryanî

Paytext

Enqere
39°52′Bk 32°52′Rh / 39.867°Bk 32.867°Rh

Bajarê mezin

Stenbol

Sîstema siyasî

Komar

- Serokkomar
- Serokwezîr

Abdullah Gül
Recep Tayyip Erdoğan

Rûerd
- Giştî
- Av (%)

783.562 km²
1.3

Gelhe
- Giştî (2012)
- Berbelavî

75.627.384 kes
92.6 kes/km²

Serxwebûn

29'ê kewçêrê 1923

Dirav

Türk Lirası (Lîreya tirkî)

Dem

UTC+2

Nîşana înternetê

.tr

Koda telefonê

+90

Tirkiye, Turkiya an jî Komara Tirkiyeyê (navê fermî bi tirkî: Türkiye Cumhuriyeti) an jî weke ku di nav kurdan tê binavkirin Dewleta Romê welatekî Ewropayî-Asyayî ye ku li nîvgizirta Anatoliyayê li başûrê rojavaya Asyayê heta nîvgizirta Balkanê li başûrê rojhilata Ewropayê dikeve ye.

Tixûbên Tirkiyeyê bi heşt welatan re hene: Bulgaristan li bakur rojavayê, Yewnan li rojavayê, Gurcistan li bakur rojhilatê, Ermenistan, Îran û Komara Azerbaycanê li rojhilatê, Îraq û Sûrî li başûr rojhilat û başûrê wê dikevin. Ew bi Deryaya Navîn li başûrê, Deryaya Egeyî li rojavayê û Deryaya Reş li bakurê tê dorpêç kirin. Deryaya Marmara jî li navbera xakên Tirkiyeyê dikeve. Ev derya wekî sînorê parzemîna Ewropayê û Asyayê tê hesibandin û bi vî awayî Tirkiyê welatekê du-parzemînî ye.

Dîrok [biguherîne]

Tirkiye li ser mîrata Împeratoriya Osmanî hatiye avakirin. Mistefa Kemal Atatirk ê ku leşkerekî Osmanî bû, piştî ku ji alî padîşahê Osmanî ve hate peywirkirin derkete gera Anatoliya û êlên kurdan anî ser hev, bi wan re peyman li dar xist.

Komara Tirkiyeyê di 1923'an de hatiye avakirin û serokwezîrê wê yê yekem jî Mistefa Kemal Atatirk e.

Tirkiyeyê 70 salan qedexe kir û di makezagona xwe de destûr neda tu zimanên li ser Anatoliya û Mezopotamyayê.