Nefî

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Jump to navigation Jump to search
Nefî
Nefi.jpg
Wêneyê Nefî
Navê rastî
Omer beg Şah Mihemed begê kurrê Zulqeder
Jidayikbûn 1572
Mirin 1635
Stenbol
Esil Kurd
Hevwelatî Bakûrê Kurdistanê
Pîşe Şiêra Dîwanê û Wêjevan
biguherîneBelge

Nefî (z. 1572 Erzirom − m. 1635 Stenbol) helbestvanê bi eslê kurd ê mezin e, helbestên xwe bi zimanê tirkî û kurdî nivîsandiye, lê yên kurdî zêde negihiştî destan.[1]

Jiyan[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

Navê wî yê rastî Omer e[2], ji Erziromê ye. Paşê çûye Stenbolê û li wê derê di karên dewletê de wezîfe standiye. Lê ji ber rexne û gazinên xwe gelek caran têkiliyên wî û serwêran xirab bûne, û di dawiyê de ew xeniqandine. Digel zimanê kurdî û osmanî, wî zimanê farisî û erebî jî baş zanibûye. Ji bilî dîwanên wî yên osmanî û farisî, bi navê Sîham-i Kaza (Tîrên qedayê) berhevokek wî ya hîcîvan jî heye. Niha hay ji berhemên wî ya bi zimanê kurdî tune ne ka nivîsandiye yan na.

Kesekî ku ji alî Nefî ve hatîye hîcîvkirin, ji bo ku Nefî xirab nîşande wî bi bûyîna (kurdê pîs) tawanbar dike:

Nef’î-yî rû-sîyehîn nîydüşünü hep bîldîk
Kendî çîngene dîr ama babasi Kürd-î pelîd

Berhemên wî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

  • Sihâm-ı Kazâ (helbest).
  • Dîwana Tirkî (Türkçe Dîvan)
  • Dîwana Farsî

Çavkanî[biguherîne | çavkaniyê biguherîne]

  1. "Kürtçe eğitime taraftarım!". sozcu.com.tr. 25/07/2015. Roja wergirtinê: 22/12/2019. Dîroka di vê parametreyê de kontrol bike: |access-date=, |date= (alîkarî)
  2. Nef'i. Büyük Larousse Sözlük ve Ansiklopedisi. ss. 8581-8582.